स्ट्रेस हार्मोन वाढतोय? शरीर सतत तणावात असल्याची 'ही' लक्षणे वेळीच ओळखा
किशोरी घायवट-उबाळे
Cortisol हे शरीरातील एक महत्त्वाचे हार्मोन आहे, जे अधिवृक्क ग्रंथींमधून (Adrenal glands) तयार होते. याला सामान्य भाषेत Stress Hormone असेही म्हटले जाते.
सतत Stress Mode मध्ये आहात? झोपेची कमतरता, सतत स्क्रीनचा वापर, जास्त कॅफिन आणि भावनिक ताण यामुळे शरीर कायम सतर्क स्थितीत राहू शकते.
वारंवार चिडचिड होणे - विनाकारण चिडचिड, मूडमध्ये वारंवार बदल किंवा छोट्या गोष्टींवर जास्त प्रतिक्रिया येणे हा तणावाचा संकेत असू शकतो.
झोपेचा त्रास - रात्री वारंवार जाग येणे, हलकी झोप लागणे किंवा सकाळी उठल्यानंतरही थकवा जाणवणे हे शरीराच्या तणावाशी संबंधित असू शकते.
सतत थकवा जाणवणे - पुरेशी विश्रांती घेतल्यानंतरही शरीर आणि मन थकलेले वाटत असेल, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका.
Brain Fog आणि लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण - सतत तणावामुळे एकाग्रता कमी होणे, निर्णय घेण्यात अडचण येणे किंवा विचार करण्यास वेळ लागणे जाणवू शकते.
गोड पदार्थांची तीव्र इच्छा - तणावाच्या काळात भूक आणि खाद्यपदार्थांची इच्छा बदलू शकते. विशेषतः दिवसभरानंतर गोड खाण्याची इच्छा वाढू शकते.
रोज थोडा व्यायाम करा - चालणे, स्ट्रेंथ ट्रेनिंग किंवा हलका व्यायाम तणाव कमी करण्यास आणि शरीराची नैसर्गिक लय सुधारण्यास मदत करू शकतो.
झोप, श्वसन आणि शांततेला प्राधान्य द्या - दीर्घ श्वसन, नियमित झोप, स्क्रीन-कॅफिन कमी करणे आणि रोज काही वेळ शांत वातावरणात घालवणे तणाव व्यवस्थापनासाठी उपयुक्त ठरू शकते.
ही लक्षणे केवळ वाढलेल्या Cortisol मुळेच होतात असे नाही. लक्षणे सतत जाणवत असल्यास डॉक्टरांचा किंवा मानसिक आरोग्य तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.
(Disclaimer: यामध्ये दिलेले आरोग्यविषयक सल्ले सामान्य मार्गदर्शनासाठी आहेत. नवशक्ति' यातून कोणताही दावा करत नाही.)