बीजिंग : सुपरकंप्युटिंगच्या जगात एक मोठा उलटफेर झाला असून चीनने अमेरिकेला मागे टाकून पुन्हा एकदा अव्वल स्थान पटकावले आहे. शास्त्रज्ञांच्या एका गटाने चीनच्या शेनझेन क्लाउड कम्प्युटिंग सेंटरमध्ये विकसित केलेल्या 'लाइनशाइन' या सिस्टिमला जगातील सर्वात वेगवान आणि शक्तिशाली सुपरकम्प्युटर म्हणून घोषित केले आहे. या कम्प्युटरचे फीचर्स म्हणजे यात पारंपरिक जीपीयू चिप्सचा वापर करण्यात आलेला नाही.
सुपर कॉम्प्युटरचा वेग मोजण्याच्या चाचणीत चीनचा लाइनशाईन संपूर्ण जगात सर्वात वेगवान असल्याचे सिद्ध झाले. असे करून चीनने आता २०१७ नंतर शक्तिशाली कॉम्प्युटिंगचा किताब जिंकला आहे. सिस्टम केवळ वेगापेक्षा वेगवान नाही, तर सिस्टमही विशेष आहे कारण ती केवळ मानक मायक्रोप्रोसेसर वापरते आणि ग्राफिक्स प्रोसेसिंग युनिटसारख्या विशेष चिप्स वापरत नाही ज्यावर बहुतेक उच्च-अंत सुपर कॉम्प्युटर भारी गणनेसाठी अवलंबून असतात.
एका रिपोर्टनुसार जगातील सर्वात शक्तिशाली सुपर कॉम्प्युटरच्या 'टॉप ५००' यादीमध्ये स्थान मिळवणारे जॅक डोंगरा म्हणतात की, हे नवीन संगणक डिझाइन खूप उपयुक्त आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता संशोधन किंवा गणना यासारख्या विज्ञानाच्या मोठ्या कामांसह एकत्रित करण्याचा हा एक चांगला मार्ग असल्याचे सिद्ध होऊ शकते.
टेनेसी विद्यापीठातील संगणक विज्ञान आणि इलेक्ट्रिकल अभियांत्रिकीचे प्राध्यापक डॉ. डोंगरा यांनी नुकतीच शेन्झेन क्लाऊड कॉम्प्युटिंग सेंटरमध्ये नवीन मशीनची चाचणी केली. कॅलिफोर्नियाच्या लॉरेन्स लिव्हरमोर नॅशनल लॅबोरेटरीमधील एल कॅपिटनपेक्षा लाइनशाइनचे चाचणी निकाल २० टक्क्यांहून अधिक वेगवान होते. खरे तर, एल कॅपिटनने नोव्हेंबर, २०२४ पासून सुपर कॉम्प्युटर कामगिरीच्या वर्षातून दोनदा क्रमवारीत अव्वल स्थान पटकावले आहे. २०१७ पासून चीनमधील कोणतेही मशीन या यादीत अव्वल स्थानी आले नाही. २०१७ नंतर पहिल्यांदाच चीनने अमेरिकेचे विजेतेपद पटकावले आहे.
या नव्या सुपर कॉम्प्युटरमुळे चीन आणि अमेरिका यांच्यात तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात वर्चस्व गाजवण्यासाठी सुरू असलेली स्पर्धा आणखी तीव्र झाली आहे. ओपनएआय, अँथ्रोपिक आणि गुगल सारख्या अमेरिकन टेक कंपन्यांनी उत्कृष्ट एआय मॉडेल तयार केले आहेत, तर एनव्हीडिया ही आणखी एक अमेरिकन कंपनी एआय चिपचा जगातील सर्वात मोठा पुरवठादार बनली आहे. चीनने वेगवेगळ्या मार्गांनी नवनिर्मिती करण्याचा प्रयत्न केला आहे.
अन्य देशही आघाडीवर
इतिहासातील सर्वात मोठ्या सुपर कॉम्प्युटरच्या यादीमध्ये अमेरिकन कंपन्यांचे वर्चस्व असले तरी काही वेळा परदेशी यंत्रणाही शीर्षस्थानी पोहोचल्या आहेत. २०२० ते २०२२ या कालावधीत जपानमधील एक प्रणाली या यादीत पहिल्या क्रमांकावर होती. या क्षेत्रावर लक्ष ठेवणारी कंपनी इंटरसेक्ट ३६० रिसर्चचे विश्लेषक ॲडिसन स्नेल म्हणाले की, बऱ्याचदा असे म्हटले जाते की केवळ अमेरिकाच अशा प्रणाली तयार करण्यास सक्षम आहे. परंतु नंतर असे दिसून येते की इतर कंपन्यांकडे अशा क्षमता आहेत.