इंस्टाग्रामवर तुमचं अकाउंट Public आहे का? असेल तर ही बातमी तुमच्यासाठी महत्त्वाची आहे. फेसबुक आणि इंस्टाग्रामची मूळ कंपनी Meta ने 'Muse Image' हे नवीन AI फीचर सुरू केले असून, ते सध्या टप्प्याटप्प्याने उपलब्ध करून दिले जात आहे. या फीचरच्या मदतीने सार्वजनिक इंस्टाग्राम प्रोफाइलचा संदर्भ घेऊन AI च्या मदतीने नवीन प्रतिमा तयार करता येतात. मात्र, अनेक वापरकर्त्यांचा दावा आहे की, त्यांची स्पष्ट परवानगी न घेता हे फीचर आपोआप (Auto Opt-in) सुरू करण्यात आले. त्यामुळे सोशल मीडियावर प्रायव्हसीबाबत मोठा वाद निर्माण झाला आहे.
नेमकं काय आहे 'Muse Image' फीचर?
'Muse Image' हे Meta चे AI इमेज जनरेटर टूल आहे. या फीचरमध्ये एखादा वापरकर्ता AI प्रॉम्प्टमध्ये सार्वजनिक इंस्टाग्राम हँडल (@username) वापरून त्यावर आधारित नवीन AI प्रतिमा तयार करू शकतो. उदाहरणार्थ, सार्वजनिक प्रोफाइलवरील फोटोचा संदर्भ घेऊन वेगळ्या शैलीतील किंवा नव्या संकल्पनेवर आधारित प्रतिमा तयार करता येतात.
Meta च्या मते, हे फीचर क्रिएटिव्ह काम, फोटो एडिटिंग, फॅशन आयडिया, फोटोची पार्श्वभूमी बदलणे आणि AI-आधारित प्रतिमा तयार करण्यासाठी विकसित करण्यात आले आहे.
वाद नेमका कशामुळे सुरू झाला?
वादाचं मुख्य कारण म्हणजे Public Instagram Account असलेल्या वापरकर्त्यांना त्यांची स्पष्ट संमती न घेता या फीचरसाठी आपोआप (Auto Opt-in) सामील करण्यात आल्याचा आरोप.
अनेक वापरकर्त्यांनी दावा केला की, त्यांचं अकाउंट Public असल्यामुळे त्यांना न विचारताच हे फीचर सुरू करण्यात आलं. म्हणजेच, सार्वजनिक प्रोफाइलवरील फोटोचा संदर्भ देऊन इतर वापरकर्ते AI प्रतिमा तयार करू शकतात. यासाठी आधी वेगळी परवानगी घेतली जात नसल्याने अनेकांनी प्रायव्हसीबाबत चिंता व्यक्त केली आहे.
प्रसिद्ध टेक समीक्षक मार्केस ब्राउनली यांनीही या फीचरवर प्रश्न उपस्थित केले. त्यांच्या मते, अशा प्रकारच्या फीचरसाठी वापरकर्त्यांची स्पष्ट संमती (Opt-in) घेणं आवश्यक होतं.
प्रायव्हसी तज्ज्ञ काय म्हणतात?
गोपनीयता (Privacy) तज्ज्ञांच्या मते, अनेकांनी वर्षांपूर्वी सोशल मीडियावर फोटो अपलोड केले तेव्हा भविष्यात त्यांचा वापर AI प्रतिमा तयार करण्यासाठी केला जाईल, असा विचारही केला नव्हता. त्यामुळे अशा फीचरसाठी वापरकर्त्यांची स्पष्ट परवानगी घेणं आवश्यक होतं.
फीचर बंद केल्यानंतरही पुन्हा सुरू होत असल्याचा दावा
काही वापरकर्त्यांनी आणखी गंभीर दावा केला आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, सेटिंगमध्ये जाऊन हे फीचर बंद केल्यानंतर काही वेळाने ते पुन्हा आपोआप सुरू होत आहे. याबाबतचे स्क्रीन रेकॉर्डिंग आणि व्हिडीओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाले आहेत. त्यामुळे वेळोवेळी सेटिंग तपासण्याचा सल्ला तज्ज्ञांनी दिला आहे.
Meta ने काय स्पष्टीकरण दिलं?
Meta च्या मते, हे फीचर आवश्यक सुरक्षा उपायांसह विकसित करण्यात आलं आहे. Private अकाउंट्स आणि १८ वर्षांखालील वापरकर्त्यांची अकाउंट्स या फीचरमधून आपोआप वगळण्यात आली आहेत. तसेच, सार्वजनिक अकाउंट असलेल्या प्रौढ वापरकर्त्यांना हे फीचर बंद (Opt Out) करण्याचाही पर्याय उपलब्ध करून देण्यात आला आहे.
हे फीचर कसं बंद कराल?
जर तुमचं इंस्टाग्राम अकाउंट Public असेल, तर पुढील पद्धतीने हे फीचर बंद करता येईल.
इंस्टाग्राम ॲप उघडा.
Profile वर जा.
Settings निवडा.
Sharing and Reuse Controls या पर्यायावर क्लिक करा.
Allow Others To Reuse Your Content With Meta AI हा पर्याय Off करा.
अधिक सुरक्षिततेसाठी तुमचं अकाउंट Private देखील करू शकता.
'Muse Image'मध्ये आणखी काय करता येतं?
या AI फीचरच्या मदतीने वापरकर्ते अनेक गोष्टी करू शकतात.
फोटोची पार्श्वभूमी बदलता येते.
वेगवेगळ्या शैलीतील AI प्रतिमा तयार करता येतात.
अनेक प्रतिमा एकत्र करून नवीन AI प्रतिमा तयार करता येते.
AI च्या मदतीने फोटो अधिक आकर्षक पद्धतीने एडिट करता येतात.
Meta भविष्यात याच तंत्रज्ञानाच्या आधारे AI व्हिडीओ जनरेशन फीचरही उपलब्ध करून देण्याच्या तयारीत आहे.
दरम्यान, Meta चा दावा आहे की या फीचरमध्ये आवश्यक सुरक्षा उपाय लागू करण्यात आले आहेत. मात्र, सार्वजनिक अकाउंट असलेल्या वापरकर्त्यांना स्पष्ट संमती न घेता या फीचरमध्ये सामील केल्याच्या दाव्यांमुळे सोशल मीडियावर प्रायव्हसीबाबतचा वाद अधिकच तीव्र झाला आहे.