मुंबई : पहिली इलेक्ट्रिक बस समाविष्ट केल्यानंतर सात वर्षांहून अधिक काळानंतर बेस्ट उपक्रमाने उत्तर मुंबईतील दिंडोशी केंद्रात चालकांसाठी प्रशिक्षण सुरू केले आहे. या वाहनांमध्ये असलेल्या तांत्रिक बदलांसाठी हे प्रशिक्षण दिले जात आहे, अशी माहिती एका अधिकाऱ्याने वृत्तसंस्थेला दिली.

या प्रशिक्षणाला चालना देणारा महत्त्वाचा घटक म्हणजे ९ डिसेंबर रोजी कुर्ला (पश्चिम) येथील गर्दीच्या एस जी बर्वे मार्गावर झालेला १२-मीटर ई-बसचा अपघात आहे. या दुर्घटनेत नऊ जणांचा मृत्यू झाला होता. तसेच अनेक जखमी झाले आणि २० हून अधिक वाहने नुकसानग्रस्त झाली.

ही बस चालवणाऱ्या चालकाला केवळ तीन दिवसांचे प्रशिक्षण मिळाले होते आणि तो १ डिसेंबरपासून गाडीवर नेमलेला होता. काही तज्ज्ञांच्या मते, हीच या अपघाताची संभाव्य कारणे असू शकतात आणि त्यांनी ‘मानवी चुकी’कडे लक्ष वेधले होते.

अपघातानंतर बेस्टने नियुक्त केलेल्या तज्ज्ञांच्या समितीने खासगी बस ऑपरेटरांना प्रशिक्षणासाठी काही ई-बस उपलब्ध करून देण्याची शिफारस केली होती.

बेस्ट ताफ्यातील पहिली ई-बस नोव्हेंबर २०१७ मध्ये समाविष्ट करण्यात आली होती. बहुतांश ई-बस ऑटोमॅटिक ट्रान्समिशन असलेल्या असतात आणि पारंपरिक मॅन्युअल ट्रान्समिशन बसप्रमाणे त्यामध्ये क्लच नसतो, असे अधिकाऱ्याने सांगितले.

गेल्या तीन महिन्यांपासून प्रलंबित असलेल्या नव्या ई-बसच्या समावेशनाला आता सुरुवात होईल. त्यामुळे विक्रोळी आणि घाटकोपर डेपोमध्ये ९० नवीन बस उभ्या होत्या. यापैकी ६० बसची नोंदणी झाली असून उर्वरित बसच्या नोंदणीची प्रक्रिया सुरू आहे, असेही अधिकाऱ्याने सांगितले.

नव्या ई-बसच्या समावेशनामुळे सेवा अधिक कार्यक्षम होईल आणि प्रवाशांना दिलासा मिळेल, असेही त्यांनी नमूद केले.

बेस्टच्या ताफ्यात ई-बस समाविष्ट केल्यानंतर दिंडोशी प्रशिक्षण केंद्रातील प्रशिक्षण बसची संख्या आता सहा झाली आहे. यापूर्वी ही संख्या ११ होती. परंतु कार्यकाल संपल्यानंतर काही बस स्क्रॅप झाल्या, असे अधिकाऱ्याने सांगितले.

बेस्ट हे देशातील आघाडीचे सार्वजनिक वाहतूक उपक्रमांपैकी एक आहे. ती दररोज ३० लाख प्रवाशांची वाहतूक करते. आर्थिक मर्यादांमुळे बेस्ट खासगी ऑपरेटरांकडून सेवा घेत असून त्यासाठी ते चालक पुरवतात.

बेस्टच्या २,८०० बस ताफ्यातून सध्या १,९५० बस भाडेपट्टीवर खासगी ऑपरेटरांकडून घेतलेल्या आहेत. पैकी ७०० बस ई-बस आहेत. भविष्यात आणखी ४,५०० ई-बस ताफ्यात समाविष्ट करण्याची योजना आहे, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

प्रशिक्षणासाठी जुनी १२-मीटर ई-बस

पूर्वी दिंडोशी केंद्रात डिझेल बससाठी चालक प्रशिक्षण दिले जात होते. आता ओलेक्ट्रा कंपनीची एक जुनी १२-मीटर ई-बस प्रशिक्षणासाठी वापरण्यात येत आहे. ती ड्युअल-कंट्रोल बस म्हणून विकसित करण्यात आली असून डाव्या बाजूला दुसऱ्या ब्रेक सिस्टमसह सुसज्ज करण्यात आली आहे, ज्यामुळे अधिक प्रभावी नियंत्रण मिळते. ही बस विशेष प्रशिक्षणासाठी आरटीओकडून मान्यताप्राप्त आहे, असे अधिकाऱ्याने सांगितले.