धैर्य गजारा
मुंबई : एअर इंडियाच्या 'फ्लाइट एआय-१७१' च्या भीषण अपघाताची सध्या सुरू असलेल्या तपासाचा एक भाग म्हणून, 'द फेडरेशन ऑफ इंडियन पायलट' ने विमान अपघात तपास ब्युरोकडे बोईंग ७८७ च्या इलेक्ट्रिकल आणि एव्हियोनिक्स रचनेचे सखोल मूल्यमापन करण्याची विनंती केली आहे. या अपघाताचा अंतिम तपास अहवाल ऑक्टोबर महिन्यात येणे अपेक्षित असून, त्याआधी महिनाभरापेक्षाही कमी कालावधी शिल्लक असताना ही नवीन विनंती करण्यात आली आहे.
एएआयबीच्या महासंचालकांना १८ सप्टेंबरला रोजी पाठवलेल्या पत्रात, वैमानिकांच्या संघटनेने बाह्य तांत्रिक डेटाची अधिक बारकाईने तपासणी करण्याची मागणी केली आहे आणि फ्लाइट सिम्युलेटरच्या वेळेतील तफावतीबाबत महत्त्वपूर्ण प्रश्न उपस्थित केले आहेत. पीडितांच्या कुटुंबांच्या कायदेशीर प्रतिनिधींनी
केलेल्या बोईंग ७८७ सिम्युलेटर चाचण्यांमधून समोर आलेल्या तांत्रिक पुराव्यांवर या निवेदनात मुख्यत्वे लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे. वैमानिक संघटनेनुसार, या चाचण्यांवरून अधिकृत प्राथमिक वेळापत्रक आणि विमानाचे प्रत्यक्षात दिसलेले वर्तन यात लक्षणीय फरक असल्याचे दिसून आले आहे.
'द फ्री प्रेस जर्नल'ने आधी प्रसिद्ध केलेल्या सिम्युलेटरच्या निकालांवरून असे दिसून आले आहे की, इंधन पुरवठा खंडित होणे आणि 'राम एअर टर्बाइन' (रॅट) द्वारे निर्माण होणारी हायड्रोलिक ऊर्जा उपलब्ध होणे यातील वेळेचे अंतर सुरुवातीच्या अधिकृत माहितीशी जुळत नाही. वैमानिक संघटनेने नमूद केले की, जर नोंदवलेली 'रॅट' ऊर्जा निर्मितीची वेळ अचूक असेल, तर 'रॅट'चे आपत्कालीन डिप्लॉयमेंट हे दुहेरी फ्युएल स्विचेस 'कट ऑफ' स्थितीत जाण्यापूर्वीच झाले असावे.
सिम्युलेटर प्रमाणीकरण सराव आयोजित करा
वैमानिक संघटनेचे अध्यक्ष कॅप्टन सीएस रंधावा यांनी लिहिलेल्या पत्रात म्हटले आहे की, "या वेळेची अचूकता प्रस्थापित करणे हे केवळ 'एआय-१७१' अपघातातील घटनांचा अचूक क्रम ठरवण्यासाठीच नव्हे, तर त्यातून मिळणाऱ्या सुरक्षेसंबंधीच्या कोणत्याही शिफारसी तांत्रिकदृष्ट्या सक्षम आणि वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेल्या ज्ञानावर आधारित असतील हे सुनिश्चित करण्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे." संघटनेने एएआयबीकडे यातील फरक दूर करण्यासाठी औपचारिक सिम्युलेटर प्रमाणीकरण सराव आयोजित करण्याची किंवा त्याचे निरीक्षण करण्याची विनंती केली आहे.
इलेक्ट्रिकल घटकांचा वापर
'बोईंग ७८७ ड्रीमलायनर' हे 'मोअर इलेक्ट्रिक एअरक्राफ्ट' रचनेवर कार्य करते, ज्यामध्ये पारंपरिक न्युमॅटिक आणि हायड्रोलिक प्रणालींच्याऐवजी डिजिटल नेटवर्कद्वारे जोडलेल्या इलेक्ट्रिकल घटकांचा वापर केला जातो.
इलेक्ट्रिकल अडथळ्यांमुळे समस्येत वाढ
प्रणालींच्या या उच्च दर्जाच्या एकत्रीकरणामुळे, वैमानिक संघटनेने युक्तिवाद केला की, तात्पुरते इलेक्ट्रिकल अडथळे, व्होल्टेजमधील चढ-उतार, डेटा-बस मधील त्रुटी, वीज खंडित होणे किंवा बॅटरी शॉर्ट सर्किट यामुळे व्यापक प्रणाली परस्परसंवाद समस्या निर्माण होऊ शकतात. वैमानिकांच्या या संघटनेने त्यांच्या आधीच्या तांत्रिक नोंदींचा संदर्भ दिला, ज्यामध्ये बॅटरी शॉर्ट सर्किटमुळे ट्रिगर झालेल्या संभाव्य इलेक्ट्रिकल रिव्हर्स-व्होल्टेज पाथवेची शक्यता व्यक्त केली होती. जे दुहेरी फ्युएल स्विचेस 'कट ऑफ 'वर जाण्याचे एक संभाव्य कारण असू शकते.
