मुंबई : मध्य रेल्वेने माटुंगा आणि कुर्लादरम्यान घेतलेल्या रात्रीच्या ब्लॉकदरम्यान ५००-टन वजनाचा ‘सेमी-थ्रू’ स्टील गर्डर यशस्वीरीत्या बसवून एक मोठी कामगिरी साध्य केली आहे. यामुळे सायन उड्डाणपुलाचा बहुप्रतिक्षित प्रकल्प पूर्णत्वाच्या दिशेने एक पाऊल पुढे सरकला आहे.
या प्रकल्पातील हे अत्यंत गुंतागुंतीचे आणि मोठे अभियांत्रिकी आव्हान होते, जे रेल्वेने यशस्वीरीत्या पूर्ण केले आहे. हा गर्डर बसवण्याचे काम छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस-कुर्लादरम्यानच्या पाचव्या आणि सहाव्या मार्गिकेच्या प्रकल्पाचा एक भाग आहे. या प्रक्रियेत मर्यादित वेळेच्या ब्लॉक कालावधीत कार्यरत रेल्वे रुळांवर एक प्रचंड स्टीलचा स्पॅन (गर्डरचा भाग) योग्य स्थितीत आणून बसवणे समाविष्ट होते; त्यामुळे हा पूल पुनर्बांधणीचा सर्वात आव्हानात्मक टप्पा ठरला.
अंबाला येथे तयार केलेला आणि उत्तर (कल्याण) दिशेकडील जवळच्या ठिकाणी जोडणी केलेला हा गर्डर, व्यापक पूर्वतयारीनंतर बसवण्यात आला. या पूर्वतयारीमध्ये तात्पुरते आधारस्तंभ उभारणे, गर्डर बसवण्याची व्यवस्था करणे आणि रचना-स्थिती तपासणे यांसारख्या कामांचा समावेश होता. दाट लोकवस्तीच्या शहरी भागात आणि देशातील सर्वात व्यस्त उपनगरीय रेल्वेमार्गांपैकी एका मार्गावर इतक्या मोठ्या आकाराची आणि वजनाची संरचना हाताळण्यातील गुंतागुंत असूनही, हे काम अत्यंत सुरळीतपणे पार पडले.
कार्यरत रेल्वे मार्गांवरून ५००-टन वजनाचा स्टील गर्डर बसवणे ही एक मोठी अभियांत्रिकी कामगिरी मानली जाते. यासाठी सूक्ष्म नियोजन, अचूक अंमलबजावणी आणि विविध तांत्रिक पथकांमध्ये उत्तम समन्वय आवश्यक असतो. या गर्डरच्या यशस्वी स्थापनेमुळे पुलाच्या पुनर्बांधणीत महत्त्वपूर्ण प्रगती झाली आहे. शतकाहून अधिक जुन्या असलेल्या या पुलाच्या संरचनात्मक स्थितीबाबतच्या चिंतेमुळे तो बंद ठेवण्यात आला होता.
पुनर्बांधणी करण्यात येणाऱ्या या रोड ओव्हरब्रिजची रचना विस्तारित रेल्वे मार्गाला सामावून घेण्याच्या दृष्टीने केली जात आहे; यामध्ये रुळांवरील स्पॅनची लांबी सुमारे ४० मीटरवरून वाढवून ५४.५ मीटर करण्यात आली आहे. या अधिक रूंद स्पॅनमुळे अतिरिक्त रेल्वे मार्गिकांच्या बांधकामाला आणि भविष्यातील परिचालन गरजा पूर्ण करण्यास मदत होईल.
हजारो प्रवाशांना दिलासा मिळणार
नवीन सायन उड्डाणपूल खुला झाल्यानंतर, ईस्टर्न एक्स्प्रेस हायवे, एलबीएस रोड आणि धारावी रोड यांच्यातील पूर्व-पश्चिम रस्ते संपर्क पुन्हा प्रस्थापित होईल. यामुळे जुना पूल बंद झाल्यापासून लांबच्या पर्यायी मार्गांवर अवलंबून असलेल्या हजारो प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळेल. यशस्वी 'गर्डर लाँच' ही अभियांत्रिकी क्षेत्रातील एक महत्त्वपूर्ण कामगिरी असून, मुंबईसाठीच्या एका अत्यंत महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पाच्या पूर्ततेच्या दिशेने टाकलेले हे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
या कामांना गती मिळणार
आता गर्डर जागेवर बसवल्यामुळे, डेक स्लॅबचे बांधकाम, रस्त्याचे पृष्ठभाग तयार करणे, उपयुक्तता सेवांची पुनर्स्थापना, क्रॅश बॅरियर्स बसवणे आणि इतर अंतिम कामे यांना गती मिळण्याची अपेक्षा आहे.
