एस. बालकृष्णन/मुंबई
डी-गँगच्या एका शूटरने मला भेंडी बाजारच्या गजबजलेल्या परिसरातील इमामवाडा रोडवर असलेल्या या जुन्या आणि साध्या दुकानाची माहिती दिली होती. तो शूटर जेव्हा तुरुंगात नसायचा, तेव्हा याच भागात राहायचा. ‘इराणी स्वीट्स पॅलेस’ हे एक आगळेवेगळे दुकान आहे, जे फक्त नवरोज (इराणी नववर्ष) दरम्यान उघडले जाते. १९०९ मध्ये इराणी स्थलांतरित गुलाम अली यांनी याची स्थापना केली होती आणि त्यांचा वारसा त्यांचा मुलगा मोहम्मद अली यांनी पुढे चालवला. आज, ६५ वर्षीय हसन इराणी या दुकानाची देखभाल करतात. ते अत्यंत मनमिळाऊ आणि बोलके गृहस्थ असून त्यांच्याकडे इराणी पासपोर्ट आणि ओसीआय कार्ड आहे. ते इराणमधील त्यांच्या मूळ गावी ‘यज्द’ आणि मुंबई अशा दोन्ही ठिकाणी ये-जा करतात. त्यांना ‘बकलावाचा बादशाह’ म्हटले जाते, याचा त्यांना सार्थ अभिमान आहे.
या दुकानात इराणी बकलावा, सोहन हलवा, शेरविन गझ, किरमानी गझ, शेतूत (तुती) आणि जेरेश्क (बेरी पुलावमध्ये वापरले जाणारे वाळलेले दाणे) मिळतात. दरवर्षी हसन इराणमधून बकलावा मागवतात, पण यावर्षी युद्धामुळे त्यांना ते शक्य झाले नाही. "म्हणून मी स्थानिक पातळीवरच बकलावा बनवला आणि हा मुंबईतील सर्वोत्तम बकलावा आहे," असे त्यांनी अभिमानाने सांगितले. ते पुढे म्हणाले, "नुकतेच शहरात कोणीतरी बकलावाचे दुकान उघडले आहे. मी तिथे गेलो होतो, पण तो बकलावा वाटतच नव्हता."
हसन सर्वोत्कृष्ट साहित्याचा वापर करतात, ज्यातील बहुतांश वस्तू आयात केल्या जातात. उदाहरणार्थ, त्यांचा सोहन हलवा उत्तम दर्जाच्या आयात केलेल्या पिस्त्यांपासून बनवला जातो. गझ हे इराणी नौगट (एक प्रकारची मिठाई) आहे, ज्याचा उगम इस्फाहानमध्ये झाला असे मानले जाते. हे पिस्ता/बदाम, अंड्यातील पांढरा बलक, गुलाबपाणी आणि साखरेच्या पाकापासून बनवले जाते.
यावर्षी हसन यांचा किरमानी गझ आणि शेतूतचा साठा संपला आहे. येत्या काही दिवसांत इराणी बकलावा (३,८०० रुपये प्रति किलो), सोहन हलवा (१,८०० रुपये अर्धा किलो), शेरविन गझ (२,५०० रुपये अर्धा किलो) आणि जेरेश्क (४,४०० रुपये प्रति किलो) यांचीही विक्री पूर्ण होईल. ते 'नोकुल' (१०० रुपये पाकीट) आणि 'पाशमक' (४०० रुपये अर्धा किलो) सारख्या कमी किमतीच्या वस्तूही विकतात.
वर्षाच्या इतर काळात हे दुकान फक्त मोठ्या ऑर्डर्ससाठी उघडले जाते, एरवी ते पूर्णपणे बंद असते. ‘गझ’ दादर टीटी येथील कॅफे कॉलनीत उपलब्ध आहे. हे ९० वर्षे जुने छोटे इराणी रेस्टॉरंट असून ते 'ब्रून मस्का' आणि 'पाणी-कम चाय' साठी प्रसिद्ध आहे. याशिवाय वांद्रे येथील माजी खासदार प्रिया दत्त यांचे कॅफे मम्मीजून, जे पर्शियन पाककृतींसाठी ओळखले जाते, तिथे नऊ बकलावांचा बॉक्स १,१०० रुपयांना मिळतो.
