कोलकाता : पश्चिम बंगालमधील कोलकाता येथे दुर्गापूजेच्या मंडपात झालेल्या चेंगराचेंगरीत १९ जणांचा मृत्यू झाला असून, २५ जण जखमी झाले आहेत. उत्तर कोलकात्यातील चोरबागान सार्वजनिक दुर्गापूजा मंडपात ही दुर्घटना घडली. या घटनेच्या चौकशीसाठी पश्चिम बंगाल सरकारने विशेष तपास पथकाची (एसआयटी) स्थापना केली आहे. तसेच मृतांच्या कुटुंबीयांना प्रत्येकी २५ लाख रुपयांची आर्थिक मदत आणि पात्र कुटुंबीयाला सरकारी नोकरी देण्याची घोषणा राज्य सरकारने केली आहे. जखमींना प्रत्येकी पाच लाख रुपयांची मदत देण्यात येणार असून, त्यांच्या उपचारांचा खर्चही सरकार उचलणार आहे.
दुर्घटनेच्या चौकशीसाठी विशेष तपास पथक
पश्चिम बंगालचे कॅबिनेट मंत्री उमेश राय यांनी रविवारी या घटनेची माहिती दिली. चेंगराचेंगरीच्या संपूर्ण प्रकरणाची सखोल चौकशी करण्यासाठी एसआयटी स्थापन करण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले. ही दुर्घटना म्हणजे व्यवस्थापनातील गंभीर त्रुटींचा परिणाम असल्याचेही राय यांनी स्पष्ट केले.
पावसामुळे मंडपात गर्दीचा गोंधळ
मंत्री उमेश राय यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, शनिवारी अचानक मुसळधार पाऊस सुरू झाल्याने मंडपाबाहेर रांगेत उभे असलेले भाविक एकाच वेळी आत जाण्यासाठी पुढे सरसावले. त्यावेळी मंडपात आधीच मोठी गर्दी होती. पावसामुळे आत असलेले भाविक बाहेर पडत नव्हते, तर बाहेरून मोठ्या संख्येने लोक आत जाण्याचा प्रयत्न करत होते. त्यामुळे गर्दीचा ताण वाढून चेंगराचेंगरी झाली.
व्यवस्थापनातील त्रुटींमुळे दुर्घटना?
मंडपातील गर्दीचे योग्य नियोजन करण्यात आले नसल्याची कबुलीही मंत्र्यांनी दिली. गर्दी वाढत असताना भाविकांच्या प्रवेशावर नियंत्रण ठेवणे आवश्यक होते, असे त्यांनी नमूद केले. मंडपात थीमवर आधारित सजावट असल्याने आतील प्रकाश काहीसा कमी होता. त्यामुळे प्रत्यक्षात किती गर्दी झाली आहे, याचा अंदाज लोकांना येत नव्हता. या परिस्थितीमुळे गोंधळ वाढल्याचे राय यांनी सांगितले.
मृतांच्या कुटुंबीयांना २५ लाखांची मदत
या दुर्घटनेत मृत्यू झालेल्यांच्या कुटुंबीयांना राज्य सरकारकडून प्रत्येकी २५ लाख रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाणार आहे. तसेच कुटुंबातील पात्र सदस्याला 'गट ड' श्रेणीतील सरकारी नोकरी देण्यात येईल, अशी घोषणा करण्यात आली आहे. जखमींना प्रत्येकी पाच लाख रुपयांची मदत दिली जाणार असून, त्यांच्या वैद्यकीय उपचारांची संपूर्ण जबाबदारीही सरकारने घेतली आहे. या दुर्घटनेत जखमी झालेले २५ जण विविध रुग्णालयांत उपचार घेत आहेत.
कोलकात्यात तीन दिवस प्रतिबंधात्मक आदेश
घटनेनंतर कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी कोलकाता पोलिसांनी भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता (बीएनएसएस), २०२३ च्या कलम १६३ अंतर्गत तीन दिवसांसाठी प्रतिबंधात्मक आदेश लागू केले आहेत. हे आदेश १८ ते २० ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत लागू राहणार असून, पुढील आदेश येईपर्यंत त्यांची मुदत वाढवली जाऊ शकते.
पाच किंवा त्यापेक्षा अधिक लोकांच्या बेकायदा जमावावर निर्बंध
कोलकाता पोलीस आयुक्त अजय नंद यांनी जारी केलेल्या आदेशानुसार, बोबाजार पोलीस ठाण्याच्या हद्दीतील कॉलेज स्ट्रीट, सेंट्रल अ‍ॅव्हेन्यू (सी.आर. अ‍ॅव्हेन्यू), कुलूटोला स्ट्रीट आणि ईडन हॉस्पिटल रोड या परिसराने सीमांकित भागात निर्बंध लागू करण्यात आले आहेत. या भागात पाच किंवा त्यापेक्षा अधिक व्यक्तींचा बेकायदा जमाव जमवणे, लाठ्या किंवा घातक शस्त्रे बाळगणे तसेच सार्वजनिक शांतता भंग होईल, असे कृत्य करण्यास मनाई करण्यात आली आहे.
संभाव्य निदर्शनांच्या पार्श्वभूमीवर पोलिसांची खबरदारी
या परिसरात हिंसक निदर्शने, मोर्चे किंवा सभा होऊन सार्वजनिक शांतता आणि सुरक्षिततेला धोका निर्माण होऊ नये, यासाठी प्रतिबंधात्मक आदेश जारी केल्याचे पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे. दुर्घटनेनंतर प्रशासनाकडून परिस्थितीवर लक्ष ठेवले जात असून, चेंगराचेंगरीच्या नेमक्या कारणांचा शोध घेण्यासाठी तपास सुरू करण्यात आला आहे.
