तेहरान : मध्य आशियामधील संघर्षाच्या काळात भारताकडे जाणारी आणखी दोन एलपीजी जहाजे शनिवारी संवेदनशील होर्मुझ सामुद्रधुनीतून बाहेर पडली आहेत. यामुळे भारतीयांना मोठा दिलासा मिळाला असून लवकरच ही जहाजे भारतात दाखल होतील. शिपिंग डेटानुसार, बीडब्ल्यू ईएलएम आणि बीडब्ल्यू टीवायआर या जहाजांनी युद्धाच्या सुरुवातीपासून प्रभावीपणे बंद असलेल्या उच्च-जोखमीच्या कॉरिडॉरमधून प्रवास केला आणि आता ते ओमानच्या आखाताच्या दिशेने जात आहेत.
परवानगीची प्रतीक्षा ९०,००० टनांहून अधिक एलपीजी घेऊन जाणारे भारतीय ध्वज असलेले दोन टँकर आखातातून बाहेर पडताना ताशी सुमारे २७ किमी वेगाने एकमेकांच्या जवळून प्रवास करत होते. प्रामुख्याने कच्चे तेल घेऊन जाणारे आणखी सुमारे पाच भारतीय टँकर अजूनही संयुक्त अरब अमिरातीजवळील पाण्यात डॉक करून ठेवलेले आहेत आणि सामुद्रधुनीतून जाण्यासाठी परवानगीची वाट पाहत आहेत, ज्यामधून जागतिक तेलाच्या एक-पंचमांश वाहतुकीची वाहतूक होते.
मित्र राष्ट्रांना सुरिक्षत मार्ग
जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल वाहतुकीच्या मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझबाबत इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी तेहरानची भूमिका स्पष्ट केल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी ही घडामोड समोर आली आहे. अराघची यांनी सांगितले की, चीन, रशिया, भारत, इराक आणि पाकिस्तान या पाच 'मित्र राष्ट्रांच्या' जहाजांना सुरक्षित मार्ग दिला जाईल. त्याच वेळी, त्यांनी असा इशाराही दिला की इराणच्या शत्रूशी संबंधित जहाजांना नाकेबंदीचा सामना करावा लागेल.
निराळाच मार्ग
महिनाभरापूर्वी युद्ध सुरू झाल्यापासून, जग वसंत, पाइन गॅस, शिवालिक आणि नंदा देवी या किमान चार भारतीय ध्वजधारी जहाजांनी सामुद्रधुनीतून प्रवास केला आहे. जहाजाच्या ट्रॅकिंग डेटामधून असे दिसून आले की, ९०,००० टनांहून अधिक एलपीजी घेऊन जाणाऱ्या 'जग वसंत; आणि 'पाईन गॅस' या जहाजांनी अरबी समुद्रातून जाणारा लहान मार्ग घेण्याऐवजी एक निराळाच मार्ग निवडला आणि इराणच्या लारक व केशम बेटांमधून होर्मुझ महासागर ओलांडला.
स्थिती सुधारणार
होमुझची सामुद्रधुनी भारतासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे, कारण भारताच्या एकूण ऊर्जा आयातीपैकी सुमारे ५० टक्के आयात याच मार्गातून होते. गेल्या दोन आठवड्यांत या जलमार्गातील सागरी वाहतूक अत्यंत कमी झाल्यामुळे भारताला स्वयंपाकाच्या गॅसच्या पुरवठ्यात अडचणींचा सामना करावा लागला. यामुळे घरगुती वापरकर्त्यांनी घाबरून सिलिंडर खरेदी करण्यास सुरुवात केली आणि काही रेस्टॉरंटना तात्पुरते बंद ठेवण्यास किंवा त्यांच्या मेनूमध्ये कपात करण्यास भाग पडले. मात्र, आता इराणने भारतीय टँकरना त्यांच्यामधून जाण्याची परवानगी दिल्याने, येत्या काही आठवड्यांत परिस्थितीत सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.
'जग वसंत' गुजरातच्या वाडिनार बंदरात दाखल
अहमदाबाद : पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, ४७,००० मेट्रिक टन लिक्विफाइड पेट्रोलियम गॅस (एलपीजी) घेऊन जाणारे 'जग वसंत' हे भारतीय ध्वजांकित जहाज 'हॉर्मुझची सामुद्रधुनी' पार करून यशस्वीरीत्या गुजरातच्या वाडिनार बंदरात पोहोचले आहे.
शिप-टू-शिप ट्रान्सफर
दीनदयाळ पोर्ट अथॉरिटीने दिलेल्या माहितीनुसार, या जहाजावरील गॅस आता अन्य लहान जहाजांमध्ये हस्तांतरित केला जात आहे. २३० मीटर लांबीच्या या जहाजातून सध्या १७,६०० मेट्रिक टन एलपीजी 'एम.टी. रोझ गॅस' या जहाजात भरला जात आहे. ही प्रक्रिया पूर्ण होण्यासाठी साधारण १५ तास लागतील, त्यानंतर 'रोझ गॅस' हे जहाज कांडला बंदराकडे रवाना होईल.
एलपीजी मुंबई बंदरात
त्यानंतर २०,००० मेट्रिक टन एलपीजी मुंबई बंदरात उतरवला जाईल. उर्वरित ९,००० मेट्रिक टन साठा मंगळुरू येथे उतरवण्यात येईल. पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे समुद्रमार्गे होणारी इंधन वाहतूक सध्या आव्हानात्मक बनली आहे, अशा स्थितीत हे जहाज सुरक्षितपणे भारतात पोहोचणे महत्त्वाचे मानले जात आहे.
