नवी दिल्ली : आकाशाला भिडलेल्या कांद्याच्या किमतींना आळा घालण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेल्या अनुदानित (सबसिडी) कांदा विक्रीच्या पहिल्या १० दिवसांत १७ शहरांमध्ये ४,००० टन बफर कांद्याची (राखून ठेवलेला साठा) विक्री केली आहे, अशी माहिती ग्राहक व्यवहार सचिव निधी खरे यांनी रविवारी दिली.
केंद्र सरकारकडे एनसीसीएफ आणि नाफेड या केंद्रीय संस्थांच्या माध्यमातून २०२६ या वर्षासाठी १.२१ लाख टन कांद्याचा राखीव साठा उपलब्ध आहे.
'कांदा एक्स्प्रेस' आणि ट्रकद्वारे थेट ग्राहकांपर्यंत कांदा पुरवठा
कांद्याचे भाव उतरवण्यासाठी सरकार उत्पादक राज्यांतून ग्राहक केंद्रे/शहरांपर्यंत मालगाडी (ज्याला 'कांदा एक्स्प्रेस' नाव देण्यात आले आहे) आणि ट्रक्सद्वारे कांद्याची मोठ्या प्रमाणावर वाहतूक करत आहे. निवडक आणि संवेदनशील शहरांमध्ये ३५ रुपये प्रति किलो या सवलतीच्या दरात कांदा विकला जात आहे.
राज्यांचा सकारात्मक प्रतिसाद : एनसीसीएफच्या व्यवस्थापकीय संचालक अनिस जोसेफ चंद्रा यांनी सांगितले की, एकट्या एनसीसीएफने आतापर्यंत १,५०० टन बफर कांदा विकला आहे. अनुदानित दरात कांदा उपलब्ध करून दिल्यामुळे बाजारात कांद्याच्या किमतीत २ ते ३ रुपये प्रति किलोची घसरण झाली आहे. आमचा मुख्य भर किरकोळ ग्राहकांपर्यंत ३५ रुपये किलो दराने कांदा पोहोचवण्यावर आहे.
या राज्यांमध्ये विक्री सुरू : सध्या दिल्ली-एनसीआर, तमिळनाडू, उत्तर प्रदेश, केरळ, राजस्थान, पंजाब, ओडिशा आणि इतर काही राज्यांत ही विक्री मोहीम सुरू आहे. केंद्रीय वखार महामंडळ कांद्याची प्रतवारी, पॅकिंग आणि वाहतूक सांभाळत आहे.
कांदा दर आणि सरकारी कारवाई
सरकारी राखीव साठा (२०२६) : १.२१ लाख टन
अनुदानित विक्री दर : ₹३५ प्रति किलो
१० दिवसांतील विक्री : ४ हजार टन (१७ शहरांमध्ये)
एनसीसीएफची विक्री : १,५०० टन
मुख्य शहरांतील किरकोळ दर :
दिल्ली : ₹५८/किलो
चेन्नई : ₹६३/किलो
मुंबई : ₹५३/किलो
रांची : ₹४०/किलो
सर्व-भारतीय सरासरी घाऊक दर : ₹ ४२.७९ प्रति किलो (दर ५ सप्टेंबर)
भविष्यातील अंदाज :
ग्राहक व्यवहार विभागाच्या आकडेवारीनुसार, २८ ऑगस्ट रोजी अनुदानित विक्री सुरू झाली तेव्हा देशात कांद्याचा सरासरी किरकोळ दर ₹४८.५ प्रति किलो होता, जो आता ₹५०.७९ प्रति किलोवर पोहोचला आहे. तथापि, अधिकाऱ्यांच्या मते नवीन खरीप कांद्याचे पीक चांगले येण्याचा अंदाज आहे. ऑक्टोबरच्या मध्यापासून नवीन कांदा बाजारात येण्यास सुरुवात होईल, ज्यामुळे पुरवठ्यावरील ताण कमी होऊन किमतीत अधिक दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
आतापर्यंत १७ शहरांमध्ये ४ हजार टन बफर कांद्याची विक्री झाली आहे. कांदा एक्स्प्रेसद्वारे दिल्ली आणि चेन्नईला कांद्याचे मोठे खेप पोहोचले आहेत, तर तिसरी मालगाडी गुवाहाटीसाठी रवाना करण्याची तयारी सुरू आहे. बफर कांद्याच्या वाटपामुळे ग्राहकांना काहीसा दिलासा मिळाला असून किमती किंचित घसरल्या आहेत. सरकारी साठ्यातील कांद्याचा दर्जा आणि आकार खासगी व्यापाऱ्यांच्या कांद्यासारखाच चांगला आहे. यंदा रब्बी हंगामातील कांदा काढणीच्या वेळी अवकाळी पाऊस झाल्यामुळे साठवणुकीच्या कांद्याचे काही प्रमाणात नुकसान झाले होते.
निधी खरे, केंद्रीय ग्राहक व्यवहार सचिव
