मुंबई : विम्यामुळे रुग्ण रोबोटिक सांधे बदलण्याची शस्त्रक्रिया करण्याचा पर्याय निवडण्यापासून रोखतात, असे निरीक्षण डॉक्टरांनी नोंदविले आहे.

संधिवात जवळजवळ ६ कोटी भारतीयांना प्रभावित करते. तरीही १० टक्क्यांपेक्षा कमी सांधे बदलण्याची शस्त्रक्रिया करतात. प्रगत रोबोटिक तंत्रज्ञानाची उपलब्धता असूनही - आता जागतिक स्तरावर काळजीचा एक स्थापित मानक आहे - लाखो लोक दीर्घकालीन वेदना आणि अपंगत्वासह जगत आहेत. वैद्यकीय मर्यादा नव्हे, तर विम्यातील तफावत ही रुग्णांना जीवन बदलणारी काळजी घेण्यापासून रोखणारी सर्वात मोठी अडचण आहे, असे रिव्हायव्हल बोन अँड जॉइंट हॉस्पिटल ऑर्थोपेडिक सर्जन डॉ. मिलिंद पाटील यांनी पार्टनरशिप टू फाइट क्रॉनिक डिसीज (पीएफसीडी) द्वारे आयोजित एका कार्यक्रमात सांगितले. रोबोटिक सांधे बदलण्याची प्रक्रिया आता प्रायोगिक राहिलेली नाही, असे ते म्हणाले, ते २० वर्षांहून अधिक क्लिनिकल वापरासह एक स्थापित तंत्रज्ञान आहे, जे ४५ देशांमध्ये स्वीकारले गेले आहे आणि जागतिक स्तरावर १.५ दशलक्षाहून अधिक प्रक्रिया केल्या गेल्या आहेत.

वोक्हार्ट हॉस्पिटलचे कन्सल्टंट जॉइंट रिप्लेसमेंट सर्जन डॉ. मुदित खन्ना म्हणाले की, रोबोटिक जॉइंट रिप्लेसमेंटची अचूकता आणि जलद पुनर्प्राप्तीसाठी निवड करणाऱ्या रुग्णांना त्यांचा योग्य विमा आधार नाकारता कामा नये. ते स्वतः अतिरिक्त खर्च सहन करण्यास तयार असतील तर विमा कंपन्यांनी पारंपारिक जॉइंट रिप्लेसमेंटसाठी लागू असलेल्या मानक रकमेचा समावेश केला पाहिजे. कोणत्याही रुग्णाला सुरक्षित, अधिक प्रगत काळजीची आवश्यकता असल्याबद्दल दंड आकारला जाऊ नये. रुग्णांना चांगली काळजी आणि विमा आधार यापैकी एक निवडण्याची गरज नसावी. त्यासाठी दंड न करता सर्वोत्तम शक्य उपचार मिळवण्याचा अधिकार प्रत्येकाला आहे, असे ते म्हणाले.

नानावटी मॅक्स हॉस्पिटलचे रोबोटिक जॉइंट रिप्लेसमेंट, हिप आणि गुडघा शस्त्रक्रियाचे प्रधान संचालक प्रा. डॉ. प्रदीप बी. भोसले म्हणाले की, विमा कंपन्यांनी शस्त्रक्रियेच्या तात्काळ खर्चाच्या पलीकडे पाहण्याची आणि रोबोटिक प्रक्रियेच्या दीर्घकालीन फायद्यांची प्रशंसा करण्याची आवश्यकता आहे. व्यापक कव्हरेजमुळे केवळ रुग्णांनाच फायदा होत नाही, तर डाऊनस्ट्रीम आरोग्यसेवा खर्च कमी करून आणि जागतिक दर्जाच्या काळजीची योग्य उपलब्धता सुनिश्चित करून विमा कंपन्यांना मदत होते. अपयशाच्या पद्धतींवर अवलंबून, पुनरावृत्ती शस्त्रक्रिया प्राथमिक शस्त्रक्रियांपेक्षा दोन ते सहा पट जास्त खर्च करू शकतात. रोबोटिक्ससह, इम्प्लांटेशन अधिक अचूक आहे.