लेह : लडाखमधील दुर्गम तांगस्ते डोंगराळ भागात भारतीय सैन्याचे 'चीता' हेलिकॉप्टर दुर्घटनाग्रस्त झाल्याची धक्कादायक घटना समोर आली आहे. सुदैवाने, या अपघातातून हेलिकॉप्टरमधील तिन्ही अधिकाऱ्यांनी चमत्कारिकरीत्या जीव वाचवला आहे.
बुधवारी घडलेली ही घटना शुक्रवारी रात्री उशिरा समोर आली. हे एक इंजिन असलेले 'एचएएल चीता' हेलिकॉप्टर एक लेफ्टनंट कर्नल आणि एक मेजर चालवत होते. तर ३ इन्फंट्री डिव्हिजनचे कमांडर मेजर जनरल हे प्रवासी म्हणून यात स्वार होते. लडाखच्या अत्यंत उंचावरील आणि खडतर भागातून उड्डाण करत असताना हा अपघात झाला. या अपघाताचे नेमके कारण अद्याप समजू शकलेले नसून, लष्कराकडून या प्रकरणाच्या चौकशीचे आदेश देण्यात आले आहेत.
ताफ्याचा सुरक्षेचा प्रश्न
फ्रेंच अलौएट ३ वर आधारित असलेले 'चीता' हेलिकॉप्टर भारतीय सैन्यासाठी, विशेषतः सियाचीन हिमनदीसारख्या अत्यंत उंचावरील आणि संवेदनशील भागात दीर्घकाळापासून महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावत आहे. मात्र, गेल्या काही वर्षांत या विमानांच्या सुरक्षेबाबत मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. गेल्या दशकात १५ हून अधिक चीता आणि चेतक हेलिकॉप्टर दुर्घटनाग्रस्त झाले असून यामध्ये अनेक वैमानिकांना आपले प्राण गमवावे लागले आहेत.
आधुनिकीकरण आराखडा
या वाढत्या अपघातांच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय सैन्याने आपल्या 'आर्मी एव्हिएशन कॉर्न्स'च्या आधुनिकीकरणाची वेगाने तयारी सुरू केली आहे. पुढील एक ते दोन वर्षांत जुनी झालेली चीता आणि चेतक हेलिकॉप्टर टप्प्याटप्प्याने सेवेतून बाद करण्यात येतील. त्यांच्या जागी पुढील ८ ते १० वर्षांत नव्या पिढीची 'लाइट युटिलिटी हेलिकॉप्टर्स' समाविष्ट केली जाणार आहेत.
लष्कराला सध्या अशा २५० नवीन हेलिकॉप्टर्सची आवश्यकता आहे. यासाठी स्वदेशी बनावटीच्या हेलिकॉप्टर्सची खरेदी आणि तात्पुरत्या स्वरूपातील भाडेतत्वावरील पर्याय अशा दोन्ही मार्गाचा अवलंब केला जात आहे. यामध्ये 'हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड'ची भूमिका महत्त्वाची असेल. सैन्याने आधीच ६ मर्यादित-श्रेणीतील 'एलयूएच' हेलिकॉप्टर्सची ऑर्डर दिली आहे. हे नवीन हेलिकॉप्टर ताशी २२० किमी वेगाने उडू शकते आणि ६.५ किमी उंचीपर्यंत सहज झेप घेऊ शकते.
तपास सुरू
दरम्यान, सध्याचा चीता हेलिकॉप्टरचा ताफा तांत्रिकदृष्ट्या उड्डाणयोग्य असल्याचे लष्कराने म्हटले असले, तरी या ताज्या अपघाताने ताफा बदलण्याची गरज पुन्हा एकदा अधोरेखित केली आहे. सुदैवाने या अपघातात कोणतीही जीवितहानी झालेली नाही आणि तिन्ही अधिकारी किरकोळ दुखापतींमधून बरे होत आहेत. लष्कराने या घटनेच्या सखोल तांत्रिक आणि ऑपरेशनल चौकशीचे आश्वासन दिले आहे.