पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या जागतिक बाजारात अस्थिरता वाढली आहे. अमेरिकेने इराणी कच्च्या तेलावरील काही निर्बंध तात्पुरते शिथिल करण्याचा निर्णय घेतला असला, तरी इराणने हा दावा फेटाळून लावला आहे.
इराणचा स्पष्ट नकार
मुंबईतील इराणच्या वाणिज्य दूतावासाने स्पष्ट केले की, सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारासाठी अतिरिक्त कच्च्या तेलाचा साठा उपलब्ध नाही. अमेरिकेचे वक्तव्य हे बाजाराला स्थिर ठेवण्यासाठी केलेले असल्याचेही सूचित करण्यात आले.
बाजारात संभ्रम, तेल दरांवर परिणाम
इराणच्या या भूमिकेमुळे आधीच अस्थिर असलेल्या तेल बाजारात संभ्रम वाढला आहे. पश्चिम आशियातील संघर्ष सुरूच असल्याने कच्च्या तेलाच्या किंमतीत वाढ झाली असून पुढील काळातही चढ-उतार कायम राहण्याची शक्यता आहे.
अमेरिकेची तात्पुरती सवलत
अमेरिकेने २० मार्चपर्यंत जहाजांवर लोड करण्यात आलेल्या इराणी कच्च्या तेलाच्या विक्रीसाठी तात्पुरती सवलत दिली आहे. ही सवलत १९ एप्रिल २०२६ पर्यंत लागू राहणार आहे.
या अंतर्गत मर्यादित प्रमाणात तेल विक्री, वितरण, सामान उतरवणे आणि काही प्रकरणांत आयात करण्याची परवानगी देण्यात आली आहे.
'१४ कोटी बॅरल' बाजारात येण्याची शक्यता
अमेरिकेचे ट्रेझरी सचिव स्कॉट बेसेंट (Scott Bessent) यांच्या मते, या निर्णयामुळे सुमारे १४० दशलक्ष (१४ कोटी) बॅरल तेल बाजारात उपलब्ध होऊ शकते. यामुळे पुरवठ्यावरील ताण कमी होऊन दर स्थिर राहण्यास मदत होईल, असे त्यांनी सांगितले. मात्र ही सवलत फक्त आधीच जहाजांवर असलेल्या तेलापुरतीच मर्यादित असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
इराणवर दबाव कायम
अमेरिकेने इराणवरील आर्थिक दबाव कायम ठेवण्याची भूमिका स्पष्ट केली आहे. या धोरणामुळे इराणच्या उत्पन्नावर मर्यादा राहणार असल्याचे संकेत आहेत.
होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणाव कायम
दरम्यान, होर्मुझ सामुद्रधुनी परिसरातील तणावामुळे जागतिक तेल पुरवठ्यावर दबाव कायम आहे. या मार्गातून जगातील मोठ्या प्रमाणात तेल वाहतूक होत असल्याने, येथील परिस्थिती जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी महत्त्वाची मानली जाते.
