दिवाळीचा फराळ म्हटलं की लाडू, चिवडा, चकली आणि शंकरपाळी यांची आठवण हमखास येते. गोड, खुसखुशीत आणि तोंडात टाकताच विरघळणारी शंकरपाळी लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सगळ्यांनाच आवडते. मात्र, घरी शंकरपाळी बनवताना अनेकदा ती तेलात फुटते, तळताना आकार बिघडतो किंवा अपेक्षेप्रमाणे खुसखुशीत होत नाही. अशावेळी पिठाचे योग्य प्रमाण, कणीक मळण्याची पद्धत आणि तळण्याची योग्य काळजी घेणे महत्त्वाचे ठरते.
मैद्याऐवजी गव्हाच्या पिठाचा वापर करूनही तुम्ही घरच्या घरी खुसखुशीत आणि चविष्ट शंकरपाळी बनवू शकता. योग्य पद्धतीने तयार केलेली ही शंकरपाळी चहासोबत खाण्यासाठी किंवा दिवाळीच्या फराळात वाढण्यासाठी उत्तम पर्याय आहे. चला तर मग, जाणून घेऊया गव्हाच्या पिठाची शंकरपाळी बनवण्याची सोपी रेसिपी.
शंकरपाळी बनवण्यासाठी लागणारे साहित्य :
२ वाट्या गव्हाचे पीठ
अर्धी वाटी साखर
अर्धी वाटी दूध
३ ते ४ चमचे तूप
चिमूटभर मीठ
आवश्यकतेनुसार तेल (तळण्यासाठी)
टीप : पिठाचा पोत आणि साखरेच्या प्रमाणानुसार दुधाचे प्रमाण थोडे कमी-जास्त लागू शकते.
कृती :
सर्वप्रथम एका भांड्यात दूध आणि साखर एकत्र करून साखर पूर्णपणे विरघळवून घ्या. दुसऱ्या भांड्यात गव्हाचे पीठ, तूप आणि चिमूटभर मीठ घालून चांगले एकत्र करा. पीठ हाताने चोळल्यावर त्याचा हलका गोळा तयार होईल, असा पोत असावा.
आता या मिश्रणात साखर विरघळवलेले दूध थोडे-थोडे घालून घट्ट कणीक मळून घ्या. कणीक खूप मऊ करू नका. मळलेली कणीक झाकून साधारण १५ ते २० मिनिटे बाजूला ठेवा. यामुळे कणीक लाटण्यास सोपी होईल.
त्यानंतर कणकेचे समान गोळे करून जाडसर पोळी लाटा. सुरी किंवा कातण्याने पोळीचे चौकोनी अथवा लांबट तुकडे कापून घ्या. कढईत तेल गरम करा. तेल खूप कडकडीत गरम नसावे. मध्यम ते मंद आचेवर शंकरपाळी थोडी-थोडी करून तळा.
शंकरपाळीला सोनेरी रंग येईपर्यंत तळून घ्या. त्यानंतर ती काढून टिश्यू पेपरवर किंवा चाळणीत ठेवा. पूर्ण थंड झाल्यावर हवाबंद डब्यात भरून ठेवा.
खुसखुशीत शंकरपाळीसाठी खास टिप्स :
१. कणीक घट्ट मळा : कणीक खूप मऊ किंवा चिकट असल्यास शंकरपाळीचा आकार बिघडू शकतो. त्यामुळे दूध एकदम न घालता थोडे-थोडे घाला.
२. तूप योग्य प्रमाणात वापरा : पिठात तूप योग्य प्रमाणात मिसळल्याने शंकरपाळीला खुसखुशीत पोत मिळण्यास मदत होते. मात्र, तूप खूप जास्त घातल्यास कणीक हाताळणे कठीण होऊ शकते.
३. पोळी खूप पातळ लाटू नका : शंकरपाळीचे तुकडे मध्यम जाडीचे कापा. पोळी खूप पातळ असल्यास शंकरपाळी पटकन कडक होऊ शकते.
४. तेलाचे तापमान सांभाळा : तेल खूप गरम असल्यास शंकरपाळी बाहेरून लवकर रंग धरते, पण आतून नीट शिजत नाही. तेल कमी गरम असल्यास ती जास्त तेल शोषू शकते. त्यामुळे मध्यम ते मंद आचेवर तळा.
५. तुकडे कापल्यानंतर लगेच तळण्याची घाई करू नका : तुकडे कापताना कणीक व्यवस्थित एकसंध असावी. कडा तुटत असतील किंवा तुकडे खूप भुसभुशीत होत असतील, तर कणीक पुन्हा एकत्र करून हलकेच मळा.
६. शंकरपाळी पूर्ण थंड झाल्यावरच डब्यात भरा : गरम शंकरपाळी डब्यात भरल्यास वाफ साचून ती मऊ पडू शकते. त्यामुळे पूर्ण थंड झाल्यावरच हवाबंद डब्यात साठवा.
७. कमी तेलकट शंकरपाळीसाठी : योग्य तापमानावर आणि थोड्या-थोड्या प्रमाणात शंकरपाळी तळा. कढईत एकाच वेळी खूप तुकडे घातल्यास तेलाचे तापमान कमी होऊ शकते.
अशा प्रकारे काही सोप्या गोष्टी लक्षात ठेवल्यास घरी गव्हाच्या पिठाची खुसखुशीत शंकरपाळी बनवता येईल. यंदाच्या दिवाळीत घरच्या घरी तयार केलेल्या या गोड फराळाचा आस्वाद नक्की घ्या!