

मुंबई : मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणावरून (SIR) सुरू असलेल्या वादाच्या पार्श्वभूमीवर मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे आणि शिवसेना (ठाकरे गट) पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी ४ ऑक्टोबरला मुंबईत संयुक्त जनमोर्चाची घोषणा केली. निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीबाबत आक्षेप नोंदवत हा मोर्चा काढण्यात येणार असून, मंगळवारी (दि. २९) झालेल्या संयुक्त पत्रकार परिषदेत मोर्चाचा मार्ग आणि स्वरूप स्पष्ट करण्यात आले.
राज ठाकरे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ४ ऑक्टोबरला सकाळी १० वाजता भायखळा येथील रिचर्डसन क्रुडास कंपनीपासून मोर्चाला सुरुवात होईल. त्यानंतर मोर्चा छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) परिसरातील महापालिका मुख्यालयाजवळ पोहोचेल. सकाळी ११ ते ११.३० च्या सुमारास मोर्चाची सांगता होण्याची अपेक्षा आहे.
'पक्षांचे झेंडे नाहीत, हातात तिरंगा'
मोर्चात कोणत्याही पक्षाचा झेंडा नसेल, तर सहभागींच्या हातात केवळ तिरंगा असेल, असे सांगत हा मोर्चा अराजकीय स्वरूपाचा असेल, असे राज ठाकरे यांनी स्पष्ट केले. सर्व राजकीय पक्षांच्या कार्यकर्त्यांसह नागरिकांनीही सहभागी व्हावे, असे आवाहन त्यांनी केले आहे. सत्ताधारी आघाडीतील पक्षांच्या सदस्यांनाही मोर्चात सहभागी होण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
राज ठाकरे यांनी या मोर्चासाठी राजकीय पक्षांना औपचारिक पत्रे पाठवली जाणार नसल्याचे सांगितले. त्याऐवजी संबंधित नेत्यांशी फोनवरून संपर्क साधला जाणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
पुढेही आंदोलनांची शक्यता
पत्रकार परिषदेत राज ठाकरे यांनी SIR आणि निवडणूक प्रक्रियेवरील प्रश्नांवर पुढेही आंदोलने होऊ शकतात, असे म्हटले. CJP कडून २ ऑक्टोबरला होणाऱ्या आंदोलनापेक्षा ४ ऑक्टोबरचा मोर्चा वेगळा आहे का, असा प्रश्न विचारण्यात आला असता, यापुढेही अशा विषयांवर विविध आंदोलने होत राहतील, असे त्यांनी सांगितले.
दरम्यान, कॉकरोच जनता पार्टी (CJP) च्या २ ऑक्टोबरच्या आंदोलनाला पाठिंबा देत असल्याचे उद्धव ठाकरे यांनी सांगितले.
SIR वरून वाद काय?
निवडणूक आयोगाच्या SIR प्रक्रियेवरून सध्या देशभरात राजकीय वाद सुरू आहे. इंडियन एक्स्प्रेसच्या अहवालानुसार, तीन टप्प्यांतील SIR प्रक्रियेत ३० राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधील मसुदा मतदार याद्यांतून १३.३७ कोटी नावे कमी झाली आहेत. मात्र, ही अंतिम वगळलेली नावे नसून संबंधित मतदारांना दावे आणि हरकतींच्या प्रक्रियेद्वारे नाव पुन्हा समाविष्ट करण्याची संधी आहे.
महाराष्ट्रातही SIR च्या मसुदा मतदार यादीत मतदारांची संख्या ९.७९ कोटींवरून ७.७२ कोटींवर आली आहे. निवडणूक आयोगाने दावे, हरकती आणि नावांचा समावेश करण्यासाठीची मुदत १२ ऑक्टोबरपर्यंत वाढवली आहे. आयोगाच्या माहितीनुसार, मसुद्यात नाव नसणे म्हणजे अंतिम मतदार यादीतून नाव वगळले गेले आहे, असे मानता येत नाही.
या पार्श्वभूमीवर निवडणूक आयोगाच्या अंतर्गत निर्णयप्रक्रियेवरही प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. इंडियन एक्स्प्रेसच्या अहवालानुसार, निवडणूक आयुक्त सुखबीर सिंह संधू आणि विवेक जोशी यांनी गेल्या १० महिन्यांत आयोगाच्या काही निर्णयांवर किमान १४ वेळा आक्षेप नोंदवले होते. या दाव्यांवर निवडणूक आयोगाने प्रक्रिया आणि निर्णय कायद्यानुसार असल्याचे सांगितले आहे.
४ ऑक्टोबरचा मुंबईतील मोर्चा या SIR आणि निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीवरील वादाच्या पार्श्वभूमीवर होत आहे.