नवी दिल्ली : राजधानी दिल्लीतील आंदोलनांचे प्रमुख केंद्र असलेल्या जंतर-मंतरला अधिकृत आंदोलनस्थळांच्या यादीतून वगळण्याचा मोठा निर्णय दिल्ली पोलिसांनी घेतला आहे. केंद्रीय गृह मंत्रालयाने स्थापन केलेल्या समितीच्या शिफारशींनुसार, आंदोलन आणि निदर्शनांसाठी रामलीला मैदान, बुराडी मैदान आणि पूर्व दिल्लीतील सीबीडी मैदान ही तीन पर्यायी ठिकाणे निश्चित करण्यात आली आहेत. नव्या ठिकाणी आंदोलन आयोजित करण्यासाठी सुधारित नियमावली आणि परवानगी प्रक्रिया लागू केली जाणार आहे.
आंदोलनांसाठी तीन पर्यायी ठिकाणे निश्चित
'टाइम्स ऑफ इंडिया'च्या वृत्तानुसार, दिल्ली पोलिसांनी रामलीला मैदान, बुराडी मैदान आणि सीबीडी मैदान ही तीन ठिकाणे आंदोलनांसाठी निश्चित केली आहेत. नागरिकांना शांततापूर्ण मार्गाने आंदोलन आणि निदर्शने करण्याचा अधिकार बजावता यावा, यासाठी पर्यायी जागांचा अभ्यास करण्यात आला होता. त्यानंतर समितीच्या शिफारशींनुसार या ठिकाणांची निवड करण्यात आली.
जंतर-मंतरवरील निर्णयामागे कारण काय?
दिल्ली पोलिसांच्या स्थायी आदेश क्रमांक L&O/48/2026 नुसार, आंदोलनांसाठी पर्यायी ठिकाणे निश्चित करण्याकरिता केंद्रीय गृह मंत्रालयाने समिती स्थापन केली होती. या समितीच्या शिफारशींच्या आधारे जंतर-मंतरला अधिकृत आंदोलनस्थळांच्या यादीतून वगळण्याचा निर्णय घेण्यात आला. यापूर्वी २८ एप्रिल २०२२ रोजी जारी करण्यात आलेल्या स्थायी आदेशातही या नव्या निर्णयानुसार अंशतः बदल करण्यात आला आहे.
SIR आणि ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीवरून आंदोलन
दिल्लीतील आंदोलनस्थळांबाबतचा हा निर्णय अशा वेळी घेण्यात आला आहे, जेव्हा मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणाच्या (SIR) प्रक्रियेतील कथित अनियमितता आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीवरून राजधानीत आंदोलने झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर आंदोलनांसाठी पर्यायी ठिकाणांचा मुद्दा चर्चेत आला आहे.
नव्या ठिकाणांसाठी स्वतंत्र नियमावली
दिल्ली पोलिसांकडून या तीन ठिकाणी आंदोलन आणि निदर्शने आयोजित करण्यासाठी सुधारित मानक कार्यपद्धती (SOP) स्वतंत्रपणे जारी केली जाणार आहे. या नियमावलीत आंदोलनासाठी परवानगी मिळवण्याची प्रक्रिया आणि लागू अटी स्पष्ट केल्या जाणार आहेत. त्यामुळे नव्या ठिकाणी आंदोलन आयोजित करू इच्छिणाऱ्या संघटना आणि नागरिकांना सुधारित नियमांनुसार परवानगी घ्यावी लागेल.
जंतर-मंतरपासून किती दूर आहेत नवी ठिकाणे?
जंतर-मंतरच्या तुलनेत नव्याने निश्चित केलेली तीनही ठिकाणे वेगवेगळ्या अंतरावर आहेत. उपलब्ध माहितीनुसार, रामलीला मैदान जंतर-मंतरपासून सुमारे ३ किलोमीटर, सीबीडी मैदान सुमारे १२ किलोमीटर, तर बुराडी मैदान सुमारे २१ किलोमीटर अंतरावर आहे. त्यामुळे आंदोलनासाठी ठिकाण निवडताना आयोजकांना अंतरासोबतच परवानगी प्रक्रिया आणि संबंधित नियमांचाही विचार करावा लागणार आहे.
