भारताने २०२६-२७ साठी संरक्षणाचा खर्च ७,८४,६७८ कोटी रुपये राखीव ठेवले आहेत, जे गेल्या वर्षीच्या ६.८१ लाख कोटी रुपयांच्या वाटपापेक्षा १५ टक्क्यांनी जास्त आहे. सैन्याचे मुख्य लक्ष चीन आणि पाकिस्तानकडून वाढत्या सुरक्षा आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर युद्ध क्षमता वाढविण्यावर आहे.
संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंग यांनी सांगितले की, ‘ऑपरेशन सिंदूर’च्या ऐतिहासिक यशाच्या पार्श्वभूमीवर भांडवल खरेदीसह संरक्षण खर्च वाढविण्यामुळे भारताच्या संरक्षण व्यवस्थेचा विश्वासार्हपणा आणखी मजबूत झाला आहे.
एकूण वाटपापैकी २,१९,३०६ कोटी रुपये सशस्त्र दलांच्या भांडवल खर्चासाठी राखीव आहेत. ज्यात नवीन शस्त्रे, विमान, युद्धनौका आणि इतर लष्करी उपकरण खरेदी करणे समाविष्ट आहे. भांडवल खर्च २०२५-२६ च्या अर्थसंकल्पापेक्षा अंदाजापेक्षा २१.८४ टक्क्यांनी अधिक आहे.
भांडवल खर्चांतर्गत, विमान आणि एरो इंजिनसाठी ६३,७३३ कोटी रुपये आणि नौदलाच्या जहाजांसाठी २५,०२३ कोटी रुपये राखीव आहेत. एकूण भांडवल खर्च चालू आर्थिक वर्षाच्या अंदाजापेक्षा ३९ हजार कोटी रुपयांपेक्षा जास्त आहे. २०२५-२६ साठी सुधारित भांडवल खर्च १,८६,४५४ कोटी रुपये असेल, असा अंदाज आहे.
संरक्षण मंत्रालयानुसार, २०२६-२७ आर्थिक वर्षात ७५ टक्के भांडवल खरेदीसाठीचे १.३९ लाख कोटी रुपये देशांतर्गत उद्योगातून खरेदीसाठी राखीव आहेत.
संरक्षणासाठीचे वाटप येत्या आर्थिक वर्षातील अंदाजित जीडीपीच्या दोन टक्के आहे आणि २०२५-२६ च्या अर्थसंकल्प अंदाजापेक्षा १५.१९ टक्के वाढ दर्शवते, असे रक्षण मंत्रालयाने सांगितले. महसुली खर्च ५,५३,६६८ कोटी रुपये आहे, ज्यात निवृत्तीवेतनासाठी १,७१,३३८ कोटी रुपये समाविष्ट आहेत.
तसेच, संरक्षण क्षेत्रातील युनिट्सद्वारे देखभाल, दुरुस्ती किंवा ओव्हरहॉलसाठी वापरल्या जाणाऱ्या पार्ट्ससाठी आयात केलेल्या कच्च्या मालावर मूलभूत कस्टम ड्युटी माफ केली जाईल. या निर्णयामुळे संरक्षण व हवाई उद्योगाला मदत करतील, अशी अपेक्षा आहे.
संरक्षण संशोधन व विकास संघटनेचा अर्थसंकल्प २९,१०० कोटी रुपये आहे, जे २०२५-२६ च्या २६,८१६.८२ कोटी रुपयांपेक्षा जास्त आहे. यापैकी १७,२५०.२५ कोटी रुपये भांडवल खर्चासाठी राखीव आहेत.
सरकारने माजी सैनिकांच्या योगदान आधारित आरोग्य योजनेसाठी वाटप वाढविले आहे. १२,१०० कोटी रुपये राखीव असून हे चालू वर्षाच्या अंदाजापेक्षा ४५.४९ टक्के जास्त आहे.
केंद्रीय संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी सांगितले की, या अर्थसंकल्पातील महत्त्वाचा पैलू आमच्या तीन सैन्य दलांचे आधुनिकीकरण आहे. यासाठी यावर्षी १.८५ लाख कोटी रुपये राखीव आहेत, जे मागील आर्थिक वर्षाच्या अंदाजापेक्षा सुमारे २४ टक्क्यांनी जास्त आहे. या वाढीमुळे आमच्या लष्करी क्षमतेला आणखी बळ मिळेल.
