उन्हाच्या कडक झळांपासून पावसाळा देत असला, तरी संवेदनशील त्वचा (Sensitive Skin) असणाऱ्यांसाठी हा ऋतू काहीसा त्रासदायक ठरू शकतो. हवेत वाढलेला ओलावा, सतत येणारा घाम, तापमानातील बदल, प्रदूषण आणि सूक्ष्मजीवांची वाढ यामुळे त्वचेवर खाज, लालसरपणा, जळजळ आणि पुरळ येण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे या काळात त्वचेची स्वच्छता आणि योग्य मॉइश्चरायझिंग याकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे.
पावसाळ्यात संवेदनशील त्वचेवर काय परिणाम होतो?
संवेदनशील त्वचा वातावरणातील बदलांना लवकर प्रतिक्रिया देते. पावसाळ्यात हवेतील आर्द्रता वाढल्याने त्वचेवर घाम आणि तेलकटपणा वाढतो. त्यात धूळ आणि प्रदूषण मिसळल्याने त्वचेवरील छिद्रे बंद होऊन पुरळ आणि जळजळ होऊ शकते.
बाहेरील दमट वातावरणातून एसीच्या थंड वातावरणात वारंवार जाण्यामुळेही त्वचेचा नैसर्गिक संरक्षणात्मक थर म्हणजे स्किन बॅरिअर कमकुवत होऊ शकतो. त्यामुळे त्वचा अधिक संवेदनशील होऊन लालसरपणा किंवा खाज वाढू शकते.
चेहरा वारंवार धुणे टाळा
पावसाळ्यात त्वचा जास्त तेलकट वाटत असल्याने वारंवार चेहरा धुण्याची इच्छा होते. मात्र, यामुळे त्वचेतील नैसर्गिक तेल कमी होऊन स्किन बॅरिअरला नुकसान होऊ शकते.
त्यामुळे सौम्य आणि सुगंधरहित (Fragrance-free) क्लिन्झर वापरणे योग्य ठरते. दिवसातून दोन वेळा चेहरा स्वच्छ करणे साधारणपणे पुरेसे आहे. दिवसभर चेहरा तेलकट वाटत असल्यास साध्या पाण्याने चेहरा धुणे किंवा सौम्य मायसेलर वॉटरचा वापर करता येतो.
मॉइश्चरायझर वापरणे बंद करू नका
त्वचा तेलकट वाटत असली तरी संवेदनशील त्वचेला मॉइश्चरायझरची गरज असते. त्वचेचा नैसर्गिक संरक्षणात्मक थर निरोगी ठेवण्यासाठी हलका आणि नॉन-कॉमेडोजेनिक मॉइश्चरायझर वापरावा.
अॅलोव्हेरा, ग्लिसरीन, सेरामाइड्स किंवा हायलुरॉनिक अॅसिड यांसारखे त्वचेला शांत करणारे घटक असलेली उत्पादने निवडता येतात.
ढगाळ वातावरणातही सनस्क्रीन आवश्यक
पावसाळ्यात ऊन कमी असले तरी सूर्याच्या अतिनील किरणांचा त्वचेवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे SPF 30 किंवा त्यापेक्षा जास्त ब्रॉड-स्पेक्ट्रम सनस्क्रीन रोज वापरणे महत्त्वाचे आहे.
संवेदनशील त्वचा असल्यास त्वचेला अनुकूल, मॉइश्चरायझिंग गुणधर्म असलेले सनस्क्रीन निवडणे चांगले.
जड मेकअप टाळा
दमट वातावरणात जड मेकअप केल्यामुळे घाम आणि तेल त्वचेवर साचू शकते. त्यामुळे हलके मेकअप प्रॉडक्ट्स, टिंटेड मॉइश्चरायझर, बीबी क्रीम किंवा टिंटेड सनस्क्रीन यांसारखे पर्याय वापरता येतील.
रात्री झोपण्यापूर्वी मेकअप पूर्णपणे काढणे महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे त्वचेवर मेकअप आणि घाण साचून पुरळ येण्याचा धोका कमी होतो.
त्वचा कोरडी आणि स्वच्छ ठेवा
पावसाळ्यात घामामुळे मान, काखा आणि त्वचेच्या घड्यांमध्ये ओलावा साचू शकतो. त्यामुळे या भागांकडे विशेष लक्ष द्यावे.
पावसात कपडे ओले झाल्यास ते शक्य तितक्या लवकर बदलावे. तसेच ओले किंवा दमट पादत्राणे जास्त वेळ वापरणे टाळावे. यामुळे खाज, पुरळ किंवा त्वचेच्या संसर्गाचा धोका कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
स्किनकेअर रुटीन साधे ठेवा
संवेदनशील त्वचेवर एकाच वेळी अनेक उत्पादने वापरणे टाळा. जोरदार स्क्रब, स्ट्राँग ॲसिड्स किंवा वारंवार एक्सफोलिएशन केल्याने त्वचेचा संरक्षणात्मक थर कमकुवत होऊ शकतो.
पावसाळ्यात त्वचेला शांत आणि निरोगी ठेवणारी साधी स्किनकेअर रुटीन अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
आहाराकडेही लक्ष द्या
त्वचेच्या आरोग्यासाठी केवळ बाहेरून काळजी घेणे पुरेसे नाही. आहारात पुढील पदार्थांचा समावेश करता येईल:
हंगामी फळे आणि अँटिऑक्सिडंट्सयुक्त पदार्थ
हिरव्या पालेभाज्या
कडधान्ये, नट्स आणि बिया
व्हिटॅमिन C आणि E असलेले पदार्थ
पुरेसे पाणी आणि योग्य प्रमाणात हर्बल पेये
तसेच अति साखर, तळलेले आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ कमी प्रमाणात घेणे त्वचेसाठी उपयुक्त ठरू शकते.
त्वचेचा संकेत ओळखा
पावसाळ्यात प्रत्येकाची त्वचा वेगवेगळ्या पद्धतीने प्रतिक्रिया देऊ शकते. त्यामुळे उन्हाळ्यात वापरलेली स्किनकेअर रुटीन पावसाळ्यातही तशीच योग्य असेलच असे नाही.
सतत खाज, लालसरपणा, पुरळ, जळजळ किंवा त्वचेचा संसर्ग जाणवत असल्यास घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता त्वचारोगतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
(Disclaimer: यामध्ये दिलेली माहिती सामान्य मार्गदर्शनासाठी आहे. नवशक्ति' यातून कोणताही दावा करत नाही.)
