वॉशिंग्टन : अमेरिकेत मोठा आणि ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला असून आता नव्याने छापल्या जाणाऱ्या कागदी चलनावर (पेपर करन्सी) अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची सही असणार आहे. अमेरिकेच्या ट्रेझरी विभागाने याबाबत अधिकृत घोषणा केली असून हा निर्णय १८६१ नंतर प्रथमच घेतला जात असल्याचे सांगितले जात आहे.
या निर्णयानुसार पुढील काळात छापल्या जाणाऱ्या सर्व नोटांवर ट्रम्प यांची स्वाक्षरी दिसणार आहे. आतापर्यंत अमेरिकन चलनावर सामान्यतः ट्रेझरी सचिव आणि ट्रेझरर यांच्या स्वाक्षऱ्या असायच्या. मात्र, सध्याच्या निर्णयामुळे अध्यक्षांची सही चलनावर असण्याची परंपरा पहिल्यांदाच निर्माण होत आहे. अमेरिकेत १८६० च्या दशकानंतर कागदी चलनाच्या डिझाइनमध्ये अनेक बदल झाले, पण अध्यक्षांची थेट सही नोटांवर देण्याची पद्धत कधीच वापरली गेली नव्हती. त्यामुळे हा निर्णय अत्यंत अपवादात्मक मानला जात आहे.
अमेरिकन इतिहासात जिवंत राष्ट्राध्यक्षाची प्रतिमा नाण्यावर असण्याची ही केवळ दुसरी वेळ आहे. या नाण्यामध्ये ट्रम्प हे 'रेझोल्युट डेस्क'वर (Resolute Desk) हात ठेवून मुठी आवळलेल्या स्थितीत दाखवण्यात आले आहेत.
यामागील उद्देश काय, याबाबत अधिकृत स्पष्टीकरण मर्यादित असले तरी, हा निर्णय प्रतीकात्मक आणि राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाचा मानला जात आहे. काही विश्लेषकांच्या मते, अमेरिकेच्या २५० व्या स्वातंत्र्यदिनाच्या पार्श्वभूमीवर देशाच्या ओळखीशी संबंधित मोठे बदल करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
दरम्यान, या निर्णयावरून वादही निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. कारण अमेरिकेत चलनावर जिवंत व्यक्तींचा प्रत्यक्ष सहभाग किंवा प्रतिमा याबाबत पारंपरिक मर्यादा राहिल्या आहेत. त्यामुळे काही कायदे आणि परंपरांच्या दृष्टीने हा निर्णय चर्चेचा विषय ठरू शकतो. यापूर्वीही ट्रम्प यांच्या प्रतिमेसह १ डॉलर नाणे तयार करण्याच्या प्रस्तावावरून वाद निर्माण झाला होता. त्यावेळीही जिवंत व्यक्तींचा चलनावर वापर करण्याबाबत कायदेशीर आणि नैतिक प्रश्न उपस्थित झाले होते.
एकूणच, अमेरिकेच्या आर्थिक आणि राजकीय इतिहासात हा निर्णय मोठा टप्पा मानला जात असून, आगामी काळात या बदलाचे परिणाम आणि प्रतिक्रिया कशा उमटतात, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
सोन्याचे खास नाणेही होणार जारी
फेडरल आर्ट्स कमिशनने २४ कॅरेट सोन्याच्या स्मारक नाण्यालाही मंजुरी दिली आहे. फेडरल कमिशन ऑफ फाइन आर्ट्सने डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रतिमेसह २४ कॅरेट स्मरणार्थ सुवर्ण नाणे मंजूर करण्यासाठी अधिकृतपणे मतदान केले. त्याला डेमोक्रॅटिक पक्षाने विरोध केला.