भाज्या आणि फळे धुणे ही प्रत्येक स्वयंपाकघरातील नियमित सवय असली, तरी केवळ नळाच्या पाण्याखाली धुतल्याने सर्व घाण निघून जातेच असे नाही. शेती, वाहतूक आणि साठवणुकीदरम्यान भाज्यांवर माती, सूक्ष्मजीव आणि कीटकनाशकांचे काही अवशेष राहू शकतात. घरच्या घरी हे अवशेष पूर्णपणे काढून टाकणे शक्य नसले, तरी मीठाच्या पाण्याचा वापर करून त्यांचे प्रमाण कमी करता येऊ शकते.
भाज्या स्वच्छ करण्यासाठी मीठाचे पाणी का वापरावे?
मीठाचे पाणी सौम्य स्वरूपाचे द्रावण तयार करते. त्यामुळे भाज्यांच्या पृष्ठभागावरील घाण, लहान कीटक आणि काही प्रमाणातील कीटकनाशकांचे अवशेष निघून जाण्यास मदत होते. विशेषतः कोबी, फ्लॉवर, पालक यांसारख्या थर असलेल्या किंवा पानांच्या भाज्या स्वच्छ करण्यासाठी ही पद्धत उपयुक्त ठरते.
मीठाच्या पाण्याने भाज्या कशा स्वच्छ कराव्यात?
१. मीठाचे द्रावण तयार करा
एका मोठ्या भांड्यात स्वच्छ पाणी घ्या. प्रत्येक लिटर पाण्यासाठी १ ते २ टीस्पून साधे मीठ घालून चांगले मिसळा. पाणी खूप खारट नसावे.
२. भाज्या आधी स्वच्छ पाण्याने धुवा
भाज्या मीठाच्या पाण्यात भिजवण्यापूर्वी वाहत्या पाण्याखाली एकदा धुवून घ्या. यामुळे माती आणि घाण आधीच निघून जाते.
३. १० ते १५ मिनिटे भिजवून ठेवा
भाज्या पूर्णपणे मीठाच्या पाण्यात बुडतील अशा प्रकारे ठेवा. पालेभाज्या असल्यास पाने वेगळी करा, जेणेकरून पाणी आतपर्यंत पोहोचेल.
४. हलक्या हाताने चोळा
बटाटा, वांगी, काकडी यांसारख्या भाज्या हलक्या हाताने चोळा. पालेभाज्या असल्यास पाण्यात हलक्या हाताने फिरवा. त्यामुळे चिकटलेली घाण निघण्यास मदत होते.
५. पुन्हा स्वच्छ पाण्याने धुवा
भाज्या मीठाच्या पाण्यातून काढल्यानंतर वाहत्या स्वच्छ पाण्याखाली नीट धुवा. यामुळे मीठ आणि घाण निघून जाते.
६. वाळवून मगच वापरा
भाज्या चाळणीत ठेवून त्यातील अतिरिक्त पाणी निघू द्या. शक्य असल्यास कापडाने हलक्या हाताने पुसा. कोरड्या भाज्या जास्त काळ ताज्या राहतात.
कोणत्या भाज्यांसाठी ही पद्धत अधिक उपयुक्त?
मीठाच्या पाण्याचा वापर खालील भाज्यांसाठी विशेषतः फायदेशीर ठरू शकतो :
पालक, मेथी यांसारख्या पालेभाज्या
कोबी, फ्लॉवर यांसारख्या थर असलेल्या भाज्या
काकडी, ढोबळी मिरची, वांगी यांसारख्या टणक सालीच्या भाज्या
जमिनीच्या जवळ वाढणाऱ्या भाज्या
'ही' गोष्ट लक्षात ठेवा
मीठाचे पाणी केवळ भाज्यांच्या पृष्ठभागावरील काही अवशेष कमी करण्यास मदत करते. भाज्यांच्या आतील भागात शोषले गेलेले कीटकनाशक यामुळे निघत नाही. त्यामुळे बाहेरील पाने काढणे, साल सोलणे आणि माहितीच्या ठिकाणाहून भाज्या खरेदी करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
काही उपयुक्त टिप्स
भाज्या पूर्ण बुडतील इतके मोठे भांडे वापरा.
पालेभाज्या जास्त वेळ भिजवून ठेवू नका.
मीठाच्या पाण्यातून काढल्यानंतर पुन्हा स्वच्छ पाण्याने धुणे आवश्यक आहे.
स्वच्छ आणि कोरड्या भाज्या साठवल्यास त्या अधिक काळ टिकतात.
फक्त मीठ, पाणी आणि काही मिनिटांचा वेळ वापरून तुम्ही भाज्या अधिक स्वच्छ आणि सुरक्षित बनवू शकता.