स्वयंपाकघर स्वच्छ ठेवण्यासाठी आपण दररोज अनेक गोष्टींची काळजी घेतो. भांडी धुणे, किचन प्लॅटफॉर्म पुसणे, सांडलेले पदार्थ साफ करणे अशा अनेक कामांसाठी किचन स्पंजचा वापर केला जातो. मात्र, सतत ओलसर राहणारा हा स्पंज अनेकदा बॅक्टेरियांचं घर बनू शकतो. अनेक जण आठवड्यांनंतरही तोच स्पंज वापरत राहतात, ज्यामुळे स्वच्छतेऐवजी जंतूंचा प्रसार होण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळे किचन स्पंज वेळोवेळी बदलणे ही स्वच्छ आणि निरोगी स्वयंपाकघरासाठी महत्त्वाची सवय मानली जाते.
किती दिवसांनी बदलावा स्पंज?
किचन आणि हायजीन तज्ज्ञांच्या मते, साधारणपणे प्रत्येक एक ते दोन आठवड्यांनी स्पंज बदलणे योग्य ठरते. दिवसातून अनेक वेळा वापरल्या जाणाऱ्या स्पंजमध्ये अन्नाचे कण, तेलकटपणा आणि ओलावा साचत जातो. त्यामुळे त्यामध्ये जंतू वेगाने वाढू शकतात. वेळेवर स्पंज बदलल्यास भांडी आणि किचनमधील इतर पृष्ठभाग स्वच्छ ठेवण्यास मदत होते.
दुर्गंधी येत असेल तर त्वरित बदला
स्पंजमधून आंबट किंवा खराब वास येऊ लागला, तर तो बॅक्टेरियांनी भरलेला असण्याची शक्यता असते. अनेकदा पाण्याने धुतल्यानंतरही हा वास जात नाही. अशा वेळी तो स्पंज त्वरित बदलणे गरजेचे आहे. अन्यथा स्वच्छ भांड्यांवरही जंतू पसरण्याचा धोका वाढू शकतो.
स्पंज खराब दिसत असेल तर वापर टाळा
स्पंज फाटणे, आकार बदलणे किंवा तुकडे पडू लागणे ही देखील बदलण्याची स्पष्ट चिन्हे आहेत. खराब झालेला स्पंज नीट स्वच्छता करू शकत नाही. उलट त्यामध्ये घाण अधिक अडकते आणि तो धुणेही कठीण होते.
सॅनिटाइज केल्याने काही काळ मदत
गरम पाण्यात स्पंज भिजवणे किंवा काही सेकंद मायक्रोवेव्हमध्ये गरम करणे यामुळे त्यातील काही बॅक्टेरिया कमी होऊ शकतात. मात्र, हा फक्त तात्पुरता उपाय आहे. नियमितपणे नवीन स्पंज वापरणेच अधिक सुरक्षित मानले जाते.
वेगवेगळ्या कामांसाठी वेगळे स्पंज वापरा
भांडी, किचन प्लॅटफॉर्म आणि जास्त घाण साफ करण्यासाठी वेगवेगळे स्पंज वापरण्याची सवय लावल्यास क्रॉस-कंटॅमिनेशनचा धोका कमी होतो. यामुळे स्पंज अधिक काळ स्वच्छ राहतात आणि किचनची स्वच्छताही टिकून राहते.
किचन स्पंज वेळेवर बदलणे ही छोटी पण अत्यंत महत्त्वाची सवय आहे. यामुळे बॅक्टेरियांची वाढ रोखता येते आणि स्वयंपाकघर अधिक स्वच्छ, सुरक्षित आणि आरोग्यदायी ठेवण्यास मदत होते.