आजच्या धावपळीच्या जीवनात रोजचा स्वयंपाक झटपट आणि नीटनेटका होणे ही प्रत्येक गृहिणीची गरज बनली आहे. सकाळची घाई, ऑफिस-शाळेची लगबग आणि घरातील इतर कामांमध्ये स्वयंपाकासाठी पुरेसा वेळ काढणे अनेकदा अवघड जाते. अशा वेळी थोडी आधीची तयारी आणि काही स्मार्ट किचन सवयी अंगीकारल्या, तर रोजचा स्वयंपाक कमी वेळात, कमी कष्टात आणि अधिक नीटनेटका होऊ शकतो.
किचनमध्ये वेळ वाचवायचा असेल, तर 'प्री-प्रेप' म्हणजेच आधीच काही गोष्टी तयार ठेवण्याची सवय खूप उपयोगी ठरते. भाज्या, मसाले, कणीक, वाटण आणि काही बेसिक तयारी आधीच करून ठेवल्यास ऐनवेळी स्वयंपाकाचा ताण कमी होतो. यामुळे वेळही वाचतो आणि पौष्टिकतेतही तडजोड करावी लागत नाही.
कोशिंबीर आणि भाज्यांची आधीच तयारी करा
गाजर, बीट, कोबी, मुळा यांसारख्या कोशिंबिरीसाठी लागणाऱ्या भाज्या मोकळ्या वेळेत २-३ दिवस पुरतील इतक्या किसून फ्रीजमध्ये घट्ट झाकणाच्या डब्यात ठेवाव्यात. यामुळे सकाळच्या घाईत झटपट कोशिंबीर तयार करता येते.
पालेभाज्या आदल्या दिवशी निवडून आणि साफ करून ठेवल्यास ऐनवेळी फक्त धुऊन चिरून पटकन भाजी करता येते.
नारळ, वाटण आणि कणीक आधीच तयार ठेवा
आठवड्याला लागणारा नारळ एकदाच किसून फ्रीजमध्ये ठेवल्यास रोजचा वेळ वाचतो. तसेच भाजलेल्या कांदा-खोबऱ्याचे वाटण जास्त प्रमाणात करून त्यात थोडे मीठ घालून फ्रीजमध्ये ठेवल्यास ते १० ते १५ दिवस टिकते.
पोळीची कणीक आधीच मळून फ्रीजमध्ये ठेवल्यास सकाळी झटपट पोळ्या करता येतात. यामुळे वेळ आणि मेहनत दोन्हीची बचत होते.
पराठ्यांसाठी तयार स्टफिंग ठेवा
गाजर, बीट, मुळा, कोबी यांचा कीस करून तो हलका परतून घ्यावा. त्यात आलं-लसूण-मिरची पेस्ट, मीठ, लिंबू आणि थोडी साखर घालून मिश्रण कोरडे करून डब्यात भरून फ्रीजमध्ये ठेवावे.
हे स्टफिंग ८ ते १० दिवस चांगले टिकते. मुलांसाठी झटपट पौष्टिक पराठे बनवण्यासाठी हा उपाय खूप उपयोगी ठरतो.
भाज्या धुण्याची योग्य पद्धतही महत्त्वाची
कोणतीही भाजी चिरण्यापूर्वी धुणे अधिक योग्य ठरते. चिरल्यानंतर धुतल्यास त्यातील जीवनसत्त्वे पाण्यात निघून जाण्याची शक्यता असते. त्यामुळे भाज्या आधी धुऊन मग चिराव्यात.
छोटा प्रेशर कुकर वापरा
गवार, घेवडा, तोंडलीसारख्या भाज्या झटपट करायच्या असतील, तर छोटा २-३ लिटरचा प्रेशर कुकर वापरणे सोयीचे ठरते. कुकरमध्येच फोडणी देऊन त्यात भाजी, मसाले आणि थोडे पाणी घालून २ शिट्या काढल्या, की ५ मिनिटांत भाजी तयार होते.
उसळ किंवा रसदार भाज्यांसाठी थोडे अधिक पाणी घालून ३ शिट्या पुरेशा ठरतात. यामुळे वेळ आणि इंधन दोन्हीची बचत होते.
डोसा पीठ आणि रवा आधीच तयार ठेवा
डोसा-उत्तप्पासाठी लागणारे पीठ जास्त करून २-३ दिवसांसाठी फ्रीजमध्ये ठेवता येते. त्यामुळे नाश्त्यासाठी पटकन डोसे किंवा उत्तप्पे तयार करता येतात.
रवा उन्हात वाळवून किंवा कोरडा भाजून थंड झाल्यावर डब्यात भरून ठेवल्यास तो १-२ महिने चांगला टिकतो. अळ्या पडत नाहीत आणि ऐनवेळी रवा निवडण्याची गरज राहत नाही.
थोडी तयारी, मोठी बचत
स्वयंपाक पटकन व्हावा यासाठी रोज जास्त वेळ किचनमध्ये घालवण्याची गरज नाही. फक्त थोडे नियोजन, आधीची तयारी आणि योग्य साठवण या सवयी लावल्यास रोजचा स्वयंपाक कमी वेळात, चवदार आणि पौष्टिक होऊ शकतो. छोट्या-छोट्या किचन टिप्समुळे वेळ, श्रम आणि इंधन यांची मोठी बचत होऊ शकते.
