देवश्री भुजबळ/मुंबई

भारतीय हवामान विभागाने शनिवारी, ३ ऑक्टोबर रोजी मुंबईसह महाराष्ट्राच्या काही भागांतून मान्सून माघारी फिरल्याची घोषणा केली आहे. विशेष म्हणजे मान्सून नेहमीच्या तारखेपेक्षा पाच दिवस अगोदर परतत आहे. गेल्या २५ वर्षांत मुंबईतून मान्सूनची झालेली ही दुसरी सर्वात लवकरची माघार आहे. यापूर्वी ३० सप्टेंबर २००२ रोजी सर्वात मान्सूनने लवकर माघार घेतली होती. मुंबईतून मान्सून माघारी जाण्याची सामान्य तारीख ८ ऑक्टोबर ही आहे.

हवामान खात्याच्या हंगामी अहवालानुसार, मुंबईत नेहमीच्या तुलनेत ७% कमी पावसाची नोंद झाली; जिथे नेहमीच्या २०९४.५ मिमीच्या तुलनेत प्रत्यक्ष पाऊस १९५७.१ मिमी पडला. तर मुंबई उपनगरात नेहमीच्या तुलनेत ९% जास्त पाऊस नोंदवला गेला, जिथे नेहमीच्या २३१८.८ मिमीच्या तुलनेत प्रत्यक्ष पाऊस २५३०.५ मिमी पाऊस झाला आहे.

यंदा संपूर्ण महाराष्ट्रात मान्सून काळात पाचही विभागांसह एकूण १९% कमी पावसाची नोंद झाली आहे. मराठवाडा विभागात सर्वात कमी म्हणजेच नेहमीपेक्षा ४०% कमी पाऊस नोंदवला गेला, त्यापाठोपाठ विदर्भात २३% कमी, कोकण-गोव्यात १४% कमी आणि मध्य महाराष्ट्रात ११% कमी पाऊस नोंदवला गेला.

'ऑक्टोबर हिट'चा चटका जाणवू लागला

हवामान खात्याच्या एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, 'मान्सून माघारी फिरल्यामुळे तापमानात हळूहळू वाढ होईल. मुंबईकरांना 'ऑक्टोबर हिट'चा चटका आता जाणवणार आहे. कुलाबा वेधशाळेनुसार शनिवारी कमाल तापमान ३७.४ अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले, जे नेहमीपेक्षा ५.६ अंश सेल्सिअसने जास्त होते. तर सांताक्रूझ वेधशाळेत ३६.९ अंश सेल्सिअस तापमान नोंदवले गेले, जे नेहमीपेक्षा ४.६ अंश सेल्सिअसने जास्त होते. मुंबई शहर आणि उपनगरांसाठी पुढील ४८ तासांच्या हवामान अंदाजानुसार, आकाश प्रामुख्याने निरभ्र राहील आणि उष्ण व दमट हवामान कायम राहील. कमाल आणि किमान तापमान अनुक्रमे ३६ अंश सेल्सिअस आणि २६ अंश सेल्सिअसच्या आसपास राहील.

१०% पाणीकपात कायम

पाणीसाठा गेल्या दोन वर्षांच्या तुलनेत कमी असल्याने, पालिकेने १०% पाणीकपात मागे घेण्याचा निर्णय अद्याप घेतलेला नाही.

तलावांची पाणीपातळी ९८.५४ टक्के

मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या सातही धरणांच्या जलाशयांमध्ये ३ ऑक्टोबरच्या सकाळपर्यंत एकूण उपयोगात आणण्यायोग्य पाणीसाठा १४.४७ दशलक्ष लिटर - क्षमतेच्या तुलनेत १३.८७ दशलक्ष लिटर होता. ३ ऑक्टोबर रोजी उपलब्ध पाणीसाठ्याची एकूण टक्केवारी ९८.५४% होती, जी गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ३% कमी आणि २०२४ च्या तुलनेत ४% कमी आहे.

'एल निनो' मुळे पावसाची तूट

प्रशांत महासागराच्या दिशेने वेगाने पुढे जाणाऱ्या 'एल निनो 'च्या हवामान परिस्थितीमुळे पावसाची ही तूट निर्माण - झाली आहे. हवामान खात्याने मे मध्ये जारी केलेल्या २०२६ च्या मान्सून अंदाजात यंदा सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याचा इशारा - दिला होता.

२५ वर्षांत मुंबईतून सर्वात लवकर निवृत्ती

• ३० सप्टेंबर, २००२

• ३ ऑक्टोबर, २०२६

• ६ ऑक्टोबर, २०१८

• ७ ऑक्टोबर, २००५

(संबंधित इंग्रजी बातमी वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.)