भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या १३५ व्या जयंतीनिमित्त महाराष्ट्र शासनाच्या पर्यटन विभागांतर्गत पर्यटन संचालनालयाकडून १३ आणि १४ एप्रिल २०२६ रोजी 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर टूर सर्किट' या विशेष उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहे. मुंबई, नाशिक आणि नागपूर येथे हा दौरा आयोजित करण्यात येणार असून, पर्यटक आणि अनुयायांसाठी हा प्रवास पूर्णपणे मोफत असणार आहे.
उपक्रमाचा उद्देश
या टूर सर्किटचा मुख्य उद्देश डॉ. आंबेडकरांचे महान कार्य, त्यांचा जीवनप्रवास आणि विचार समाजातील सर्व स्तरांपर्यंत पोहोचवणे हा आहे. विशेषतः तरुण पिढीला त्यांच्या कार्याची ओळख करून देणे आणि सामाजिक समतेचा संदेश रुजवणे, हा या उपक्रमामागचा हेतू आहे.
मुंबईतील पर्यटन स्थळे
मुंबईतील या टूरमध्ये चैत्यभूमी, राजगृह, प्रिंटिंग प्रेस (आंबेडकर प्रेस), बी.आय.टी. चाळ, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महाविद्यालय आणि सिद्धार्थ महाविद्यालय या ठिकाणांचा समावेश आहे.
नाशिक आणि नागपूरमधील स्थळे
नाशिकमध्ये मुक्तिधाम, त्रिरश्मी लेणी आणि कालाराम मंदिर या स्थळांना भेट दिली जाणार आहे.
नागपूरमध्ये दीक्षाभूमी, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संग्रहालय, ड्रॅगन पॅलेस आणि नागलोक विहार यांचा समावेश आहे.
मोफत बस सेवा आणि सुविधा
या उपक्रमांतर्गत दररोज विशेष बस सेवा सुरू ठेवण्यात येणार आहे. ''प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य' या तत्त्वावर प्रवाशांना प्रवेश दिला जाईल. प्रवास, मार्गदर्शक, अल्पोपहार आणि इतर सुविधा पर्यटन संचालनालयाकडून मोफत उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत. या दौऱ्यासाठी योग्य नियोजन करण्यात आले असून, पर्यटकांना समृद्ध आणि अर्थपूर्ण अनुभव देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
उद्घाटन समारंभ
या टूर सर्किटचा औपचारिक शुभारंभ १३ एप्रिल २०२६ रोजी संबंधित शहरांमध्ये मान्यवरांच्या उपस्थितीत करण्यात येणार आहे.
पर्यटन मंत्र्यांचे मत
पर्यटन मंत्री शंभुराज देसाई यांनी सांगितले की, "मुंबई, नाशिक आणि नागपूरमधील डॉ. आंबेडकरांशी संबंधित स्थळांना भेट देणे म्हणजे त्यांच्या समृद्ध वारशाचा अनुभव घेण्याची सुवर्णसंधी आहे. त्यांच्या संघर्ष आणि विचारांना प्रत्येक घरापर्यंत पोहोचवण्याचा आमचा प्रयत्न आहे. या उपक्रमामुळे सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक पर्यटनालाही चालना मिळेल. नागरिकांनी, पर्यटकांनी आणि विद्यार्थ्यांनी मोठ्या संख्येने सहभागी व्हावे."
मुख्य सचिवांचे मत
मुख्य सचिव (पर्यटन) संजय खंडारे यांनी सांगितले की, "चैत्यभूमी, मुक्तिधाम आणि दीक्षाभूमी ही केवळ धार्मिक स्थळे नसून सामाजिक परिवर्तनाची प्रतीके आहेत. या उपक्रमाद्वारे समतेचा संदेश व्यापक स्तरावर पोहोचवण्याचा आमचा प्रयत्न आहे. तरुण पिढीला डॉ. आंबेडकरांचे विचार जवळून जाणून घेण्याची संधी मिळेल."
पर्यटन संचालकांचे मत
पर्यटन संचालक डॉ. बी. एन. पाटील यांनी सांगितले की, "डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे विचार आणि कार्य आजही लाखो लोकांना प्रेरणा देतात. त्यांच्या १३५ व्या जयंतीनिमित्त हा टूर सर्किट उपक्रम राबवण्यात आला आहे. या दौऱ्याद्वारे पर्यटकांना त्यांच्या इतिहास, कार्य आणि विचारांचा सखोल परिचय होईल."