मुंबई : निकृष्ट दर्जाच्या उत्पादनांवर आणि बनावट गुणवत्ता प्रमाणपत्रांवर देशभरात सुरू असलेल्या कारवाईचा एक भाग म्हणून महाराष्ट्र, केरळ आणि ओदिशा येथील न्यायालयांनी अनिवार्य सुरक्षा आणि गुणवत्तेच्या नियमांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी अनेक कंपन्यांना दंड ठोठावला आहे, अशी माहिती भारतीय मानक ब्युरोने सोमवारी दिली.

भारतीय मानक ब्युरो कायदा, २०१६ अंतर्गत अनिवार्य सुरक्षा आणि गुणवत्ता मानकांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी न्यायालयांनी अनेक कंपन्यांना दंड केला आहे.

भारताची राष्ट्रीय मानक संस्था असलेल्या 'बीआयएस'ने उत्पादक, आयातदार आणि किरकोळ विक्रेत्यांना गुणवत्ता नियंत्रण आदेश, अनिवार्य आयएसआय चिन्ह आवश्यकता आणि सोन्याच्या हॉलमार्क तरतुदींचे काटेकोरपणे पालन करण्याचे आवाहन केले आहे.

नियम पाळले नाहीत तर तो 'बीआयएस कायदा, २०१६' अंतर्गत दंडात्मक गुन्हा ठरतो. यामध्ये मोठा दंड, माल जप्त करणे आणि तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते, असा इशाराही देण्यात आला आहे. नियम न पाळणारी औद्योगिक उत्पादने, हॉलमार्क नसलेले सोन्याचे दागिने आणि बनावट पॅकेज्ड पिण्याच्या पाण्यावर लक्ष केंद्रित करून बीआयएसने देशभरात केलेल्या धडक कारवाईनंतर न्यायालयांचे हे आदेश आले आहेत, असे निवेदनात म्हटले आहे.

निसर्गातील एका मोठ्या आर्थिक दंडाच्या प्रकरणात, महाराष्ट्रातील भिवंडी येथील प्रथम श्रेणी न्यायदंडाधिकारी न्यायालयाने, अनिवार्य बीआयएस मानकांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी आयातदार फर्म 'ॲडॉर वेल्डिंग लिमिटेड' आणि तिच्या १६ संचालक व अधिकाऱ्यांवर एकूण ३४ लाख रुपयांचा दंड ठोठावला आहे.

१५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी केरळमधील त्रिशूर येथील मुख्य न्यायदंडाधिकारी न्यायालयाने, 'डेमॅक' ब्रँड नावाखाली उत्पादित केलेल्या १६२ मेट्रिक टन पोकळ स्ट्रक्चरल स्टील सेक्शन जप्त करण्याचे आदेश दिले.

वैध परवान्याशिवाय बीआयएस स्टँडर्ड मार्क दर्शवल्याबद्दल न्यायालयाने 'न्यू मल्याळम स्टील प्रायव्हेट लिमिटेड' आणि संबंधित दोन व्यक्तींना प्रत्येकी २ लाख रुपयांपैकी एकूण ६ लाख रुपयांचा दंड ठोठावला.

बनावट आयएसआय चिन्हे आणि हॉलमार्क नसलेल्या सोन्याबाबत, कारवाईमध्ये ग्राहक वस्तूंनाही लक्ष्य करण्यात आले होते, असे बीआयएसच्या निवेदनात म्हटले आहे.

ओदिशामधील भुवनेश्वर येथे, कानकानातले, साखळ्या, नेकलेस, पेंडंट, ब्रेसलेट आणि बांगड्यांसह १३८.८० ग्रॅम हॉलमार्क नसलेले सोन्याचे दागिने जप्त केल्यानंतर, 'हिंदुस्तान ज्वेलर्स'ने न्यायालयाचे ३ लाख रुपयांचे दंडाची रक्कम भरली.

भिवंडीत कारवाई

भिवंडी येथे 'श्री समर्थ वॉटर सप्लायर्स'चे मालक निलेश जयराम पाटील यांनी पॅकेज्ड पिण्याच्या पाण्याच्या पाऊचवर अनाधिकृत आयएसआय चिन्हे छापल्याची कबुली दिल्यानंतर त्यांना दोषी ठरवण्यात आले आणि २ लाख रुपयांचा दंड ठोठावण्यात आला.

(संबधित इंग्रजी बातमी वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.)