आपल्याकडे जेवणात लोणच्याला एक खास स्थान आहे. आंबा, लिंबू, मिरची, गाजर किंवा मिक्स लोणचं अनेक घरांत आवडीने केलं जातं. योग्य मसाले, पुरेसं तेल आणि योग्य साठवणूक केली, तर घरचं लोणचं महिनोनमहिने टिकू शकतं. त्यामुळे अनेकजण आजही पारंपरिक पद्धतीने घरीच लोणचं घालणं पसंत करतात.
मात्र, लोणचं करताना एक महत्त्वाची गोष्ट लक्षात ठेवणं गरजेचं आहे, प्रत्येक भाजी किंवा फळ लोणच्यासाठी योग्य नसतं. योग्य निवड न केल्यास लोणचं लवकर खराब होऊ शकतं. अशावेळी चवही बिघडते आणि मेहनतही वाया जाते.
पालेभाज्या का टाळाव्यात?
पालक, मेथी, मोहरीची पानं अशा पालेभाज्यांमध्ये पाण्याचं प्रमाण जास्त असतं. त्यामुळे अशा भाज्यांचं लोणचं जास्त दिवस टिकत नाही. त्यात बुरशी येण्याची शक्यताही वाढते.
जास्त पाणी असलेल्या भाज्या टाळा
लोणचं टिकण्यासाठी घट्ट आणि कमी पाण्याच्या घटकांची गरज असते. दुधी भोपळा, दोडका, भोपळा आणि काकडी यांसारख्या भाज्यांमध्ये पाणी जास्त असल्याने त्या लवकर मऊ पडतात आणि लोणचं टिकत नाही.
खूप मऊ घटकही योग्य नाहीत
टोमॅटो सारख्या मऊ घटकांमधून जास्त द्रव बाहेर पडतो. त्यामुळे लोणच्याची चव बदलते आणि ते लवकर खराब होऊ शकतं.
कडवट चव असलेले पदार्थ टाळा
काही भाज्या किंवा घटक कडवट असतात. ते मसाल्यांशी नीट मिसळत नाहीत आणि लोणच्याची एकूण चव बिघडवू शकतात.
मग लोणच्यासाठी काय निवडावं?
लोणच्यासाठी अशा घटकांची निवड करावी, जे घट्ट, कमी पाण्याचे आणि मसाल्यांशी चांगले जुळणारे असतात. कच्चा आंबा, लिंबू, गाजर, हिरवी मिरची, फ्लॉवर आणि लसूण हे त्यासाठी योग्य पर्याय मानले जातात. हे घटक दीर्घकाळ टिकतात आणि लोणच्याची चवही चांगली राखतात.
लोणचं करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
वापरणारे घटक स्वच्छ धुवून पूर्ण कोरडे करणे आवश्यक आहे. साठवणीसाठी काचेची किंवा सिरॅमिकची बरणी वापरणं अधिक योग्य ठरतं. लोणच्यात पुरेसं तेल असावं, जेणेकरून ते पूर्णपणे तेलाखाली राहील. तसेच योग्य मसाले आणि ऊन मिळाल्यास लोणचं अधिक काळ टिकू शकतं.
घरचं लोणचं चविष्ट आणि टिकाऊ व्हावं, असं वाटत असेल, तर योग्य घटकांची निवड ही सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे. प्रत्येक भाजी किंवा फळ लोणच्यासाठी योग्य नसतं. त्यामुळे कमी पाण्याचे, घट्ट आणि चविष्ट घटक निवडले, तर लोणचं अधिक उत्तम तयार होऊ शकतं.
