मुंबई : महाराष्ट्रात लवकरच 'नमो सहकार टॅक्सी' हा सहकारी तत्त्वावर आधारित नवा राईड-हेलिंग प्लॅटफॉर्म सुरू होणार आहे. या उपक्रमाला राज्य सरकारची आणि मुख्यमंत्र्यांची मंजुरी मिळाली असून, प्लॅटफॉर्मसाठी ॲग्रीगेटर परवानाही प्राप्त झाला आहे. सोमवारी (दि.०३) मुंबईत आयोजित टॅक्सी संघटना व चालक मेळाव्यात भाजप आमदार परिषद सदस्य प्रवीण दरेकर यांनी या उपक्रमाची माहिती दिली. पहिल्या टप्प्यात सुमारे २ हजार टॅक्सी या प्लॅटफॉर्मशी जोडल्या जाणार असून, या सहकारी मॉडेलमध्ये टॅक्सी चालक केवळ ड्रायव्हर म्हणून काम करणार नाहीत, तर संस्थेचे भागधारक (Shareholder) म्हणून सहभागी होतील. त्यामुळे व्यवसायातून होणाऱ्या नफ्यातही त्यांचा थेट सहभाग असेल.
सध्या अनेक टॅक्सी चालक खासगी राईड-हेलिंग ॲग्रीगेटर कंपन्यांच्या माध्यमातून प्रवाशांना सेवा देतात. या व्यवस्थेत चालकांकडे वाहन आणि सेवा देण्याची जबाबदारी असली, तरी प्लॅटफॉर्मवरील नियंत्रण आणि नफ्याचा मोठा हिस्सा संबंधित कंपन्यांकडे जातो. चालकांना त्यांच्या राईडमधून मिळणाऱ्या उत्पन्नावरच अवलंबून राहावे लागते. हीच परिस्थिती बदलण्यासाठी 'नमो सहकार टॅक्सी' हा सहकारी तत्त्वावरील प्लॅटफॉर्म तयार करण्यात आला आहे. या मॉडेलमध्ये चालक स्वतः सहकारी संस्थेचे भागधारक (Shareholder) असतील. त्यामुळे केवळ राईडचे उत्पन्नच नव्हे, तर व्यवसायातून होणाऱ्या नफ्यातही त्यांचा थेट सहभाग असेल. चालकांचे आर्थिक सक्षमीकरण करणे आणि त्यांचे शोषण थांबवणे, हा या उपक्रमामागील प्रमुख उद्देश असल्याचे प्रवीण दरेकर यांनी सांगितले.
कसा असेल हा नवा प्लॅटफॉर्म?
प्रवीण दरेकर यांच्या माहितीनुसार, 'नमो सहकार टॅक्सी' हा केवळ टॅक्सी बुकिंग प्लॅटफॉर्म नसून सहकारी तत्त्वावर उभारण्यात आलेला उपक्रम आहे. चालकांसाठी स्वतंत्र मोबाईल ॲप तयार करण्यात आले असून, त्याच्या कार्यपद्धतीची माहिती लवकरच चालकांना दिली जाणार आहे. या प्लॅटफॉर्मच्या माध्यमातून चालकांना व्यवसायातील भागीदारी मिळणार असून, त्यांच्या हिताचे संरक्षण करण्यावर भर दिला जाणार आहे.
चालकांना नेमका काय फायदा होणार?
या प्लॅटफॉर्मचं सर्वात मोठं वैशिष्ट्य म्हणजे चालकांना सहकारी संस्थेचे भागधारक बनवण्यात येणार आहे. त्यामुळे व्यवसायातून मिळणाऱ्या नफ्यात त्यांचा थेट सहभाग असेल. खासगी ॲग्रीगेटर कंपन्यांप्रमाणे केवळ कमिशनवर अवलंबून राहण्याऐवजी चालकांना सहकारी मॉडेलचा लाभ मिळणार असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
या सुविधाही मिळणार
'नमो सहकार टॅक्सी' उपक्रमांतर्गत चालकांना अनेक कल्याणकारी सुविधांचा लाभ दिला जाणार आहे. त्यामध्ये -
विमा संरक्षण
मुलांच्या शिक्षणासाठी आर्थिक मदत
व्याजमुक्त कर्ज
कौशल्यविकास आणि प्रशिक्षण
मराठी युवकांसाठी विशेष प्रशिक्षण कार्यक्रम
यांचा समावेश आहे.
पहिल्या टप्प्यात २ हजार टॅक्सी
या प्लॅटफॉर्मसाठी आतापर्यंत सुमारे २ हजार चालकांनी नोंदणी केली आहे. पहिल्या टप्प्यात दोन हजार टॅक्सी या प्लॅटफॉर्मशी जोडल्या जाणार असून, त्यापैकी २०० ते ३०० टॅक्सी पुढील १५ दिवसांत प्रत्यक्ष सेवेत दाखल होण्याची शक्यता आहे.
महाराष्ट्रातून देशभर विस्ताराचा मानस
हा प्रकल्प सुरुवातीला महाराष्ट्रात सुरू केला जाणार असून, त्यानंतर टप्प्याटप्प्याने देशभर विस्तार करण्याची योजना आहे. जात, धर्म किंवा राजकीय विचार न पाहता सर्व टॅक्सी चालकांसाठी हा प्लॅटफॉर्म खुला असेल. चालकांना समान संधी मिळावी, रोजगाराच्या नव्या संधी निर्माण व्हाव्यात आणि सहकाराच्या माध्यमातून त्यांचे आर्थिक सक्षमीकरण व्हावे, हा या उपक्रमामागील प्रमुख उद्देश असल्याचे प्रवीण दरेकर यांनी स्पष्ट केले.
