कीर्ती केसरकर/विरार

पालघर तालुक्यातील बेकायदा दगडखाणींविरुद्ध सातत्याने आवाज उठवणारे माहिती अधिकार कार्यकर्ते आत्माराम पाटील यांची मंगळवारी दिवसाढवळ्या निर्घृण हत्या करण्यात आली. वाळू/खाण माफियांनी त्यांची हत्या केली असावी असा प्राथमिक अंदाज आहे. विशेष म्हणजे बेकायदा खाणींचा पंचनामा चालू असतानाच हा प्रकार घडला असून यामध्ये मंडल अधिकारीही जखमी झाले आहेत.

ही घटना मंगळवारी दुपारी एकच्या सुमारास विरार पूर्व येथील शिरगावमधील गडगापाडा भागात घडली. पाटील हे स्थानिक मंडल अधिकारी (सर्कल ऑफिसर) प्रभाकर यांच्यासोबत बेकायदा दगड खाणी आणि क्रशर मशीनचा पंचनामा करण्यासाठी घटनास्थळी गेले होते.

याबाबतची शासकीय प्रक्रिया सुरू होताच बेकायदा खाण व्यावसायिक आणि त्यांच्या साथीदारांच्या जमावाने त्यांना अडवले. हल्लेखोरांनी मंडळ अधिकाऱ्याला बेदम मारहाण केली, ज्यामध्ये त्यांच्या कानाजवळ गंभीर दुखापत झाली आहे. आत्माराम पाटील यांना लोखंडी सळईने निर्दयीपणे मारहाण केली. त्यानंतर, दगडाने त्यांचे डोके ठेचले, ज्यामुळे त्यांचा जागीच मृत्यू झाला.

मंडल अधिकारी आपला जीव वाचवण्यासाठी घटनास्थळावरून पळून जाण्यात यशस्वी झाले, मात्र श्री. पाटील जमावाच्या तावडीत सापडले आणि त्यांची जमावाने हत्या केली.

मृताच्या कुटुंबीयांनी खाण मालकांवर गंभीर आरोप केले आहेत. प्रसारमाध्यमांशी बोलताना आत्माराम यांचा मुलगा हेमंत पाटील याने खाण मालक भालचंद्र पाटील आणि त्यांचा मुलगा मयूर पाटील यांची नावे घेत त्यांना या हत्येचे सूत्रधार म्हटले आहे.

"माझे वडील जमीन आणि खाण माफियांविरुद्ध दीर्घकाळापासून लढा देत होते. ही हत्या सूडबुद्धीने करण्यात आली आहे. त्यांनी त्यांच्या बेकायदेशीर धंद्यांविरुद्धचा लढा थांबवण्यास नकार दिला, म्हणूनच त्यांची हत्या करण्यात आली," असे हेमंत पाटील यांनी नमूद केले.

स्थानिक पोलिसांनी याप्रकरणी तपास सुरू केला आहे. मृतदेह शवविच्छेदनासाठी पाठवण्यात आला असून, शिरगाव परिसरात कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये म्हणून सुरक्षा व्यवस्था वाढवण्यात आली आहे. मंडळ अधिकाऱ्यांची प्रकृती सध्या स्थिर असून ते वैद्यकीय निरीक्षणाखाली आहेत.

या घटनेमुळे स्थानिक रहिवाशांमध्ये तीव्र संताप व्यक्त होत असून, शक्तीशाली खाण माफियांविरुद्ध उभ्या ठाकणाऱ्या कार्यकर्त्यांच्या आणि शासकीय अधिकाऱ्यांच्या सुरक्षेवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

खाण माफियांविरुद्ध १५ वर्षांचा लढा

आत्माराम पाटील हे स्थानिक स्तरावर सक्रिय कार्यकर्ते होते. शिरगाव परिसरातील बेकायदा क्रशर मशीन आणि दगड खाणींविरुद्ध ते गेल्या १५ वर्षांपासून लढा देत होते. या बेकायदा कामांमुळे होणाऱ्या पर्यावरणाच्या ऱ्हासाविरोधात त्यांनी अनेक तक्रारी केल्या होत्या आणि न्यायालयात याचिकाही दाखल केली होती. त्यांच्या कुटुंबीयांनी सांगितले की, यापूर्वीही त्यांच्यावर दोन ते तीन वेळा जीवघेणे हल्ले झाले होते, ज्यातून ते बचावले होते.