मुंबई : कच्च्या तेलाची किंमत प्रति बॅरल १०० डॉलरच्या वर टिकून राहिल्यास महागाई दर हा आरबीआयच्या सहनशीलतेच्या मर्यादेची वर - ६ टक्क्यांच्या पुढे जाईल. परिणामी बँकांचे व्याजदर वाढतील, असा इशारा देण्यात आला आहे.
खासगी-विदेशी बँक एचएसबीसीच्या अर्थतज्ज्ञांनी सांगितले की, तेलाच्या किमती सरासरी प्रति बॅरल १०० डॉलरच्या खाली राहिल्या तर ग्राहक किंमत महागाई ६ टक्क्यांपेक्षा कमी राहील.
अर्थतज्ज्ञांनी सांगितले की, तेलाची किंमत प्रति बॅरल १०० डॉलरच्या वर टिकून राहिल्यास महागाई ६ टक्क्यांच्या पुढे जाईल. यामुळे व्याजदर वाढीस चालना मिळण्याची शक्यता आहे. त्यांनी असेही म्हटले की, मार्च महिन्यात ब्रेंट तेलाची सरासरी किंमत १०० डॉलर असल्याने आपण एका महत्त्वाच्या टप्प्यावर आहोत.
बुधवारी होणाऱ्या पतधोरणाच्या घोषणेपूर्वी, आरबीआय रुपयाचे संरक्षण करण्यासाठी व्याजदरांचा वापर करेल की नाही, या अटकळींदरम्यान, एका अहवालात अशा निर्णयातील धोके सुचवण्यात आले आहेत. जेव्हा विकासातील अडथळा अरेखीय होतो आणि तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे तो झपाट्याने तीव्र होतो, तेव्हा भारतीय रुपयाचे व्याजदरांद्वारे संरक्षण करणे महाग ठरू शकते, असे म्हटले आहे.
अर्थतज्ज्ञांनी सध्या पतधोरण आणि वित्तीय दोन्ही आघाड्यांवर 'तटस्थ' भूमिका घेण्याची शिफारस केली आहे, कारण पुरवठा अद्याप पूर्णपणे झालेला नाही आणि मागणीला चालना दिल्यास महागाई वाढू शकते. असे करणे कोविड महासाथीच्या काळातील अनुभवासारखेच असेल, असे नमूद करत अहवालात म्हटले आहे की, पुरवठा पूर्ववत होण्यापूर्वी मागणीला चालना दिल्यामुळे तेव्हा उच्च आणि स्थिर महागाई निर्माण झाली होती.
आताचा धडा स्पष्ट आहे: मागणीला खूप लवकर चालना देणे टाळा. पण हा एक नाजूक समतोल आहे. धोरणकर्त्यांना अतिउत्तेजन द्यायचे नाही, पण ते इतके कठोर धोरणही अवलंबू शकत नाहीत की विकासातील मंदी अधिक तीव्र होईल, असेही त्यात म्हटले आहे.
तटस्थ उपाययोजनेबद्दल स्पष्टीकरण देताना म्हटले आहे की याचा अर्थ वित्तीय तूट आर्थिक वर्ष २०२६ च्या पातळीजवळ ठेवणे आणि वित्तीय तूट नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करण्यासाठी पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढवणे असा असेल. लवचिक चलनवाढ लक्ष्यीकरण आराखडा चलनवाढीला २-६ टक्क्यांच्या मर्यादेत राहू देतो, असे नमूद केले आहे.
परकीय चलन साठा घसरला
२७ मार्च रोजी संपलेल्या आठवड्यात परकीय चलन साठा १०.२८८ अब्ज डॉलरने कमी होऊन ६८८.०५८ अब्ज डॉलरवर पोहोचला. त्यापूर्वीच्या आठवड्यात साठा ६९८.३४६ अब्ज डॉलर होता.
पश्चिम आशियातील संघर्ष सुरू होण्यापूर्वी, यावर्षी २७ फेब्रुवारीला संपलेल्या आठवड्यात साठा विस्तारत ७२८.४९४ अब्ज डॉलरच्या उच्चांकावर पोहोचला.
संघर्ष सुरू झाल्यापासून रुपयावर दबाव आहे. रिझर्व्ह बँक परकीय चलन बाजारात डॉलरची विक्री करून हस्तक्षेप करत आहे; तसेच रुपयाची घसरण रोखण्यासाठी बँकेने काही अनपेक्षित धोरणात्मक उपाययोजनाही केल्या आहेत.
मध्यवर्ती बँकेच्या आकडेवारीनुसार, २७ मार्च रोजी संपलेल्या आठवड्यात, परकीय चलन साठ्याचा एक प्रमुख घटक असलेल्या 'परकीय चलन मालमत्ते'मध्ये ६.६२२ अब्ज डॉलरची घट झाली आहे.