नवी दिल्ली : पावसाळा सुरू झाल्यानंतर वातावरणात गारवा निर्माण होतो. मात्र, याच काळात डासांची पैदास वाढण्याचा धोकाही असतो. घर आणि परिसरात पावसाचे पाणी साचल्याने डासांना पैदास करण्यासाठी पोषक वातावरण मिळते. त्यामुळे डासांमुळे होणाऱ्या आजारांचा धोका टाळण्यासाठी केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने नागरिकांना काही सोपे प्रतिबंधात्मक उपाय करण्याचे आवाहन केले आहे.
साचलेल्या पाण्यामुळे डासांची उत्पत्ती
केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने शुक्रवारी (दि. ७) सोशल मीडियावर माहितीपर पोस्ट शेअर करत पावसाळ्यात डासांमुळे होणाऱ्या आजारांपासून बचाव करण्याचे उपाय सांगितले. साचलेले पाणी हे डासांची पैदास होण्यासाठी पोषक ठिकाण ठरू शकते, त्यामुळे घरात किंवा परिसरात पाणी साचणार नाही, याची काळजी घेणे महत्त्वाचे असल्याचे मंत्रालयाने स्पष्ट केले.
पाण्याची भांडी रिकामी करून झाकून ठेवा
पाण्याच्या टाक्या, बादल्या, कूलर, झाडांच्या कुंड्या आणि इतर पाणी साठवणाऱ्या वस्तूंची नियमित तपासणी करावी. वापरात नसलेले पाणी तातडीने काढून टाकावे आणि पाण्याची भांडी झाकून ठेवावीत. त्यामुळे डासांना अंडी घालण्यासाठी जागा मिळणार नाही.
घराभोवती पाणी साचू देऊ नका
घराच्या परिसरात पावसाचे पाणी साचू शकेल अशा वस्तू उघड्यावर ठेवणे टाळावे. जुने डबे, टायर, बाटल्या किंवा इतर वस्तूंमध्ये पाणी साचले असल्यास ते रिकामे करावे. घराच्या आजूबाजूला खड्डे किंवा पाणी साचणाऱ्या जागा बुजवाव्यात.
पावसानंतर परिसराची पाहणी करा
पाऊस पडल्यानंतर घर आणि परिसराची नियमित पाहणी करणे आवश्यक आहे. अनेकदा लहान वस्तूंमध्ये किंवा घराच्या कोपऱ्यांमध्ये पाणी साचते आणि ते सहज लक्षात येत नाही. त्यामुळे अशा जागा शोधून त्यातील पाणी काढून टाकावे आणि परिसर स्वच्छ ठेवावा.
डासांपासून स्वतःचे संरक्षण करा
डासांची पैदास रोखण्यासोबतच त्यांच्या चाव्यापासून स्वतःचे संरक्षण करणेही महत्त्वाचे आहे. यासाठी डास प्रतिबंधक उत्पादने वापरावीत, पूर्ण बाह्यांचे कपडे घालावेत आणि झोपताना मच्छरदाणीचा वापर करावा.
स्वच्छता राखणे महत्त्वाचे
डासांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी केवळ घराची स्वच्छता पुरेशी नसून परिसराचीही स्वच्छता राखणे गरजेचे आहे. पाणी साचणार नाही, यासाठी कुटुंबासह स्थानिक पातळीवरही सातत्याने प्रयत्न करणे आवश्यक आहे.
डासांना रोखा, आजारांचा धोका कमी करा
पावसाळ्यात पाणी साचू न देणे, परिसर स्वच्छ ठेवणे आणि डासांच्या चाव्यापासून संरक्षण करणे या साध्या उपायांमुळे डासांची पैदास कमी करण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे नागरिकांनी पावसाळ्यात विशेष काळजी घेऊन आपल्या कुटुंबाच्या आरोग्याची सुरक्षितता जपावी, असे आवाहन आरोग्य मंत्रालयाने केले आहे.