नागोया : जपानने शनिवारी या सोहळ्यामुळे तंत्रज्ञान, औद्योगिक क्षमता आणि समृद्ध सांस्कृतिक परंपरेचे दर्शन घडवत आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या उद्घाटन सोहळ्याला रंगतदार सुरुवात केली. साधेपणा आणि भव्यतेचा सुरेख मिलाफ असलेल्या स्पर्धेच्या आयोजनापूर्वीच्या अडचणींवर काहीसा पडदा पडला.
पुढील १५ दिवसांत ४५ देशांतील सुमारे ११ हजार खेळाडू ४३ क्रीडा प्रकारांमध्ये ७१ उपप्रकारांच्या स्पर्धांमध्ये सहभागी होतील. एकूण ४६९ सुवर्णपदकांसाठी ही स्पर्धा रंगणार असून, ४ ऑक्टोबरला तिचा समारोप होईल. बास्केटबॉल, फुटबॉल, क्रिकेट यांसह काही क्रीडा प्रकारांच्या स्पर्धांना यापूर्वीच सुरुवात झाली आहे.
'हार्मोनिक हार्ट बीट' अर्थात 'सुसंवादी हृदयाची स्पंदने' या संकल्पनेवर आधारित या स्पर्धेचे जपान तिसऱ्यांदा यजमानपद भूषवत आहे. यापूर्वी १९५८ मध्ये टोकियो आणि १९९४ मध्ये हिरोशिमा येथे आशियाई क्रीडा स्पर्धा झाल्या होत्या.
उद्घाटन सोहळ्याचे मुख्य आकर्षण हृदयाच्या आकाराचे मुख्य व्यासपीठ होते. 'वन एशिया' या संकल्पनेला दृश्यरूप देणाऱ्या या व्यासपीठातून आशिया खंडातील
विविध देशांतील खेळाडू आणि नागरिक 'हृदयाशी हृदय जोडण्याचा' संदेश देत असल्याचे प्रतिकात्मकरित्या दाखवण्यात आले.
३० हजार प्रेक्षकांची क्षमता असलेल्या मिजुहो पार्क अॅथलेटिक स्टेडियममध्ये हा नेत्रदीपक सोहळा झाला. स्थानिक औद्योगिक तंत्रज्ञान आणि पारंपरिक कलांचा सुरेख संगम यावेळी पाहायला मिळाला. पारंपरिक जपानी 'काबुकी' रंगमंचाच्या ध्वज शैलीसोबत एका विशाल औद्योगिक रोबोटिक हाताद्वारे फडकविण्यात आला.
दोन तासांच्या उद्घाटन सोहळ्याच्या मध्यावर जपानचे सम्राट नारुहितो यांनी २० व्या आशियाई क्रीडा स्पर्धांचे औपचारिक उद्घाटन केले. यावेळी सम्राज्ञी मासाको, आशियाई ऑलिम्पिक परिषदेचे अध्यक्ष शेख जुआन बिन हमाद अल थानी आणि आंतरराष्ट्रीय समितीच्या प्रमुख ऑलिम्पिक कर्टी कोव्हेंट्री उपस्थित होत्या.
आयची प्रांतात असलेल्या मुख्यालय कॉर्पोरेशनचा टोयोटा मोटर उल्लेखनीय सहभागही सोहळ्यात दिसून आला. टोकियो २०२० ऑलिम्पिक आणि पॅरालिम्पिक स्पर्धांसाठी टोयोटाने विकसित केलेले कमी वेगाने धावणारे विशेष 'अॅक्सेसिबल पीपल मूव्हर' (एपीएम) हे वाहनही सोहळ्याचा महत्त्वाचा भाग ठरले. हाकासे यांच्या व्हायोलिन वादनाला सुरुवात होताच नागोया आणि आयचीच्या विविध भागांतील २४० नागरिक कलाकार चार वेगवेगळ्या रंगांच्या समूहांमध्ये
रंगमंचावर आले. विविध आकृतिबंध तयार करत ते एकत्र येत आणि पुन्हा वेगळे होत राहिले. यातून जीवनातील परस्पर संबंध आणि स्पंदने दाखवण्यात आली. अखेरीस या कलाकारांनी 'वेलकम' हा शब्द साकारत पाहुण्यांचे स्वागत केले. यानंतर जपानचा राष्ट्रध्वज फडकावण्यात आला आणि राष्ट्रगीत सादर झाले. त्यानंतर खेळाडूंच्या संचलनाला सुरुवात झाली.
भारतीय खेळाडूंचाही संचलनात सहभाग
दरम्यान, ऑलिम्पिक पदकविजेती नेमबाज मनू भाकर आणि कबड्डीपटू पवन सेहरावत यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय पथकाने खेळाडूंच्या संचलनात सहभाग घेतला. नेव्ही ब्ल्यू रंगाची साडी आणि बंधगला पद्धतीचे औपचारिक जॅकेट परिधान केलेल्या भाकरने स्टेडियममध्ये प्रवेश करताना प्रेक्षकांना हात हलवून अभिवादन केले. सुमारे १५० खेळाडूंच्या भारतीय पथकाचे नेतृत्व मनू भाकर आणि सेहरावतने केले. भारतीय पुरुष खेळाडूंनीही नेव्ही ब्ल्यू रंगाचे बंधगला शैलीतील औपचारिक जॅकेट आणि त्याच रंगाची पँट परिधान केली होती.
लेझरने उजळून निघाले स्टेडियम
'अवेकनिंग ऑफ द स्पेस अँड द रेझोनंट हार्ट बीट' या स्वागतपर कार्यक्रमाने उद्घाटन सोहळ्याला सुरुवात झाली. जपानमधील लोकप्रिय व्हायोलिनवादक आणि संगीतकार तारो हाकासे यांनी क्रीडा महोत्सवाला साजेसे संगीत सादर केले. त्यासोबतच प्रकाशझोत आणि लेझरच्या माध्यमातून संपूर्ण स्टेडियम उजळून निघाले. १० मीटर उंच ध्वज दीपस्तंभाप्रमाणे वर सरकताच हृदयाच्या आकाराचे पंख असलेले ड्रोन स्टेडियमभोवती झेपावले. त्यांच्या प्रकाशाने संपूर्ण परिसर उजळून निघाला आणि उद्घाटन सोहळ्याची 'हृदयाची स्पंदने' ही संकल्पना प्रभावीपणे साकार झाली.
आयोजनातील त्रुटी चर्चेत होत्या
मात्र, या भव्य स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर आयोजनातील त्रुटींची मालिकाही चर्चेत राहिली. व्यवस्थापनातील चुका, लॉजिस्टिक अडचणी आणि अपुऱ्या व अरुंद निवासव्यवस्थेमुळे आयोजक समिती आणि आशियाई ऑलिम्पिक परिषदेला टीकेला सामोरे जावे लागले. जपानने यापूर्वी २००२ चा फिफा विश्वचषक तसेच १९६४ आणि २०२१ मधील ऑलिम्पिकसारख्या मोठ्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांचे यशस्वी आयोजन केले आहे. त्यामुळे यंदाच्या स्पर्धेच्या सुरुवातीच्या काळातील व्यवस्थापकीय गोंधळामुळे जपानच्या आयोजन क्षमतेबाबत प्रश्न उपस्थित झाले.