माघ महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथीला साजरी होणारी संकष्टी चतुर्थी यंदा मंगळवार, ६ जानेवारी २०२६ रोजी आहे. ही तिथी माघ कृष्ण चतुर्थी तिथीच्या रूपात असून सकाळी ७:०१ वाजता सुरू होईल आणि पुढील दिवशी सकाळी ६:५२ वाजता संपेल. या दिवशी भक्त गणपती बाप्पाची उपवास करून पूजा करतात आणि खास तिलकूट अर्पण करून व्रत पाळतात. या संकष्टीला अंगारकी संकष्टी चतुर्थी म्हणून संबोधले जाते कारण ही तिथी मंगळवारी येत आहे.
संकष्टी चतुर्थीची तिथी व वेळ
पंचांगानुसार, संकष्टी चतुर्थीची तिथी माघ कृष्ण पक्षातील चतुर्थी असून ह्या तिथीची सुरुवात ६ जानेवारी, मंगळवार सकाळी ७:०१ ते ७ जानेवारी, बुधवार सकाळी ६:५२ पर्यंत आहे. या दिवसाला व्रत पाळून गणपती बाप्पाची पूजा केली जाते आणि पूर्ण श्रद्धेने चंद्राची पूजा केली जाते.
संकष्टी चतुर्थीचे शुभ मुहूर्त
यावर्षी संकष्टीच्या दिवशी पूजा करण्यासाठी विविध शुभ मुहूर्त खालीलप्रमाणे आहेत:
पूजा मुख्य मुहूर्त: सकाळी ९:५१ ते दुपारी १:४५
ब्रह्म मुहूर्त: सकाळी ५:२६ ते ६:२१
अभिजित योग: दुपारी १२:०६ ते १२:४८
राहुकाळ: दुपारी ३:०३ ते ४:२१ (या वेळेत कोणतेही शुभ काम टाळावे)
या वेळी भक्त विघ्नहर्ता गणपतीची विशेष पूजा करून मनोकामना पूर्ण होण्यासाठी प्रार्थना करतात.
संकष्टी चतुर्थीचे धार्मिक महत्त्व
संकष्टी चतुर्थीचे व्रत मुख्यतः मुलांच्या सुरक्षितता आणि कल्याणासाठी पाळले जाते. भक्त श्रद्धेने गणपतीची उपासना करतात आणि त्याच्या आशीर्वादाने जीवनातील अडचणी, अडथळे दूर होतात अशी श्रद्धा आहे. या दिवशी मोदक हे गणपती बाप्पांचे अत्यंत प्रिय नैवेद्य मानले जाते, त्यामुळे मोदक अर्पण करणे शुभ असते. भक्त भाकरी, तांदूळ आणि इतर पवित्र पदार्थ अर्पण करून पूजा करतात आणि त्यांच्या जीवनात शुभफळ येईल अशी अपेक्षा ठेवतात.
योग, नक्षत्र आणि शुभ संयोग
या संकष्टी चतुर्थीच्या दिवशी तीन शुभ योग तयार होत आहेत-
सर्वार्थ सिद्धी योग: सकाळी ७:१५ ते दुपारी १२:१७
प्रीती योग: सकाळी ८:२४ पर्यंत
नंतर आयुष्मान योग
या दिवशी अश्लेषा नक्षत्र सकाळी १२:१७ पर्यंत राहील, त्यानंतर माघ नक्षत्र सुरु होईल.
चंद्रोद्याची वेळ
या संकष्टी चतुर्थीच्या दिवशी चंद्रोदय (चंद्र उदय) रात्री ८:५४ वाजता आहे. दिवसाच्या पूजा-कर्मात गणपतीची अर्चना केल्यानंतर रात्री चंद्राची पूजा करावी. चंद्राला दूध, फुले आणि तांदूळ मिसळलेले पाणी अर्पण करणे शुभ मानले जाते आणि भक्तांच्या आयुष्यात शांती, समृद्धी व सकारात्मक ऊर्जा येते.