उन्हाळा सुरू झाला की उष्णतेमुळे शरीरात अस्वस्थता वाढते. भूक कमी लागणे, पोट बिघडणे, ॲसिडिटी किंवा वारंवार तहान लागणे अशा तक्रारी अनेकांना जाणवतात. अशा वेळी आहारात थंडावा देणारे आणि पचनसंस्थेला मदत करणारे घटक असणे महत्त्वाचे ठरते. स्वयंपाकघरात सहज उपलब्ध असलेला पुदिना हा त्यापैकीच एक गुणकारी घटक मानला जातो. चवीला ताजेतवाने आणि आरोग्यासाठी उपयुक्त असलेला पुदिना उन्हाळ्यात शरीराला आतून थंडावा देण्याचे काम करतो.
पुदिन्यामध्ये असलेला मेंथॉल हा घटक शरीराला नैसर्गिक थंडावा देतो. त्यामुळे उष्णतेमुळे होणारी जळजळ, घामामुळे येणारी अस्वस्थता किंवा डोकेदुखी कमी होण्यास मदत होते. उन्हाळ्यात अनेकांना अपचन, गॅस किंवा ॲसिडिटीचा त्रास होतो. अशा वेळी पुदिना पचनसंस्थेला चालना देऊन पोट हलके ठेवण्यास मदत करतो. याशिवाय पुदिन्यात अँटीऑक्सिडंट आणि अँटीबॅक्टेरियल गुणधर्मही आढळतात, जे शरीराला काही प्रमाणात संसर्गांपासून संरक्षण देण्यास मदत करतात.
पुदिना आहारात कसा वापरावा?
उन्हाळ्यात पुदिन्याचा आहारात समावेश करणे अतिशय सोपे आहे. काही साध्या पद्धतींनी तो रोजच्या जेवणाचा भाग बनवता येतो.
पुदिन्याचे सरबत
पुदिना, लिंबूरस आणि थोडी साखर घालून तयार केलेले सरबत उन्हाळ्यात शरीराला ऊर्जा देण्यास मदत करते. हे पेय शरीराला ताजेतवाने ठेवण्याबरोबरच डिहायड्रेशन टाळण्यासही उपयुक्त ठरते.
पुदिन्याचे ताक
ताकामध्ये बारीक चिरलेला पुदिना, जिरेपूड आणि थोडे मीठ घालून तयार केलेले ताक पचनासाठी अत्यंत लाभदायक मानले जाते. उन्हाळ्यात हे पेय शरीराला हलका थंडावा देते.
पुदिन्याची चटणी
पुदिना, कोथिंबीर, हिरवी मिरची आणि लिंबूरस यांची चटणी भाकरी, पराठा किंवा साध्या वरण-भातासोबतही चविष्ट लागते. यामुळे जेवणाची चव वाढते आणि पचनासही मदत होते.
डिटॉक्स पाणी
पाण्यात पुदिन्याची पाने आणि लिंबाचे तुकडे घालून तयार केलेले डिटॉक्स पाणी दिवसभर पिण्यासाठी उत्तम पर्याय ठरू शकते. हे पाणी शरीराला ताजेतवाने ठेवण्यास मदत करते.
पुदिना वापरताना घ्यायची काळजी
पुदिन्याचा वापर करताना तो नीट स्वच्छ धुवून वापरणे आवश्यक आहे. तसेच अतिप्रमाणात सेवन टाळणेही महत्त्वाचे आहे. काही लोकांना जास्त प्रमाणात पुदिना घेतल्यास ॲसिडिटीचा त्रास होऊ शकतो, त्यामुळे मर्यादित प्रमाणातच त्याचा वापर करणे योग्य ठरते.
एकूणच, पुदिना हा उन्हाळ्यातील आहारात सहजपणे समाविष्ट करता येणारा आणि आरोग्यासाठी फायदेशीर असा घटक आहे. रोजच्या आहारात त्याचा योग्य वापर केल्यास उष्णतेचा त्रास कमी होण्यास मदत होते आणि शरीर ताजेतवाने राहते.
(Disclaimer : या लेखात दिलेले आरोग्यविषयक सल्ले हे केवळ सामान्य मार्गदर्शनासाठी आहेत. याची नवशक्ति पुष्टी करत नाही.)