दिवाळी म्हटलं की फराळाची तयारी आलीच! चिवडा, लाडू, करंजी आणि कुरकुरीत चकल्या यांशिवाय फराळाची ताटली पूर्ण होत नाही. मात्र, चकल्या बनवताना भाजणी तयार करणं, पीठ मळणं आणि तळणं यासाठी बराच वेळ द्यावा लागतो. नोकरी, घरकाम आणि इतर जबाबदाऱ्यांमुळे अनेकांना वारंवार फराळ बनवण्यासाठी वेळ मिळत नाही. शिवाय, चकल्या सुरुवातीला खमंग आणि कुरकुरीत होतात; पण दोन-तीन दिवसांत नरम पडल्या, तर त्यांची मजा कमी होते.
अशावेळी कमी तयारीत चकल्या बनवण्याची ही रेसिपी उपयोगी पडू शकते. पिवळी मूग डाळ आणि गव्हाचं पीठ वापरून भाजणीशिवाय चकल्या बनवता येतात. योग्य पद्धतीने तळून आणि व्यवस्थित साठवून ठेवल्यास त्यांचा कुरकुरीतपणा टिकवण्यासही मदत होते. चला तर मग, जाणून घेऊया या चकल्या बनवण्याची सोपी रेसिपी आणि त्या कुरकुरीत ठेवण्यासाठीच्या खास टिप्स.
मूग डाळ आणि गव्हाच्या पिठाच्या चकल्या बनवण्यासाठी साहित्य
पिवळी मूग डाळ – १ कप
गव्हाचं पीठ – ४ कप
लाल तिखट – १ मोठा चमचा
हळद – अर्धा छोटा चमचा
हिंग – अर्धा छोटा चमचा
ओवा – अर्धा मोठा चमचा
तीळ – १ मोठा चमचा
धणेपूड – अर्धा मोठा चमचा
चवीनुसार मीठ
आवश्यकतेनुसार पाणी
तळण्यासाठी तेल
भाजणीशिवाय चकल्या बनवण्याची सोपी कृती
१. मूग डाळ शिजवून घ्या
सर्वप्रथम पिवळी मूग डाळ स्वच्छ धुऊन घ्या. कुकरमध्ये डाळ, आवश्यकतेनुसार पाणी, हळद आणि हिंग घालून डाळ मऊ होईपर्यंत शिजवून घ्या. डाळ शिजल्यानंतर ती थोडी थंड होऊ द्या.
२. गव्हाचं पीठ वाफवून घ्या
गव्हाचं पीठ स्वच्छ सुती कापडात बांधून कुकरमध्ये वाफवून घ्या. त्यानंतर पीठ थंड होऊ द्या. पीठाच्या गुठळ्या मोडून चाळणीने चाळून घ्या, म्हणजे पीठ एकसारखं होईल.
३. डाळीची पेस्ट तयार करा
शिजवलेली मूग डाळ चाळणीतून गाळून घ्या. त्याची गुळगुळीत पेस्ट तयार करा. डाळीमध्ये मोठ्या गुठळ्या राहणार नाहीत, याची काळजी घ्या.
४. चकलीचं पीठ मळा
एका मोठ्या भांड्यात वाफवलेलं गव्हाचं पीठ, मूग डाळीची पेस्ट, लाल तिखट, हळद, हिंग, ओवा, तीळ, धणेपूड आणि मीठ एकत्र करा. आवश्यकतेनुसार थोडं थोडं पाणी घालून चकलीच्या साच्यातून सहज बाहेर पडेल असं पीठ मळून घ्या.
५. चकल्या पाडून घ्या
चकलीच्या साच्यात पीठ भरा आणि स्वच्छ ताटात किंवा कागदावर गोलाकार चकल्या पाडून घ्या. चकल्या शक्यतो एकसारख्या आकाराच्या ठेवा, म्हणजे त्या तळताना समान प्रमाणात शिजतील.
६. चकल्या तळून घ्या
कढईत तेल गरम करा. तेल मध्यम तापमानावर असताना चकल्या सावकाश सोडा. त्या सोनेरी रंगाच्या आणि कुरकुरीत होईपर्यंत तळून घ्या. त्यानंतर चकल्या बाहेर काढून अतिरिक्त तेल निथळू द्या आणि पूर्ण थंड होऊ द्या.
चकल्या कुरकुरीत ठेवण्यासाठी खास टिप्स
१. पीठात पाणी एकदम घालू नका
मूग डाळीच्या पेस्टमध्ये आधीच ओलावा असतो. त्यामुळे पीठ मळताना पाणी थोडं थोडं घाला. पीठ खूप सैल झालं, तर चकल्या पाडणं कठीण होऊ शकतं आणि त्यांचा पोतही बदलू शकतो.
२. तेलाचं तापमान योग्य ठेवा
तेल खूप गरम असेल, तर चकल्या बाहेरून लवकर रंग धरतील; पण आतून नीट तळल्या जाणार नाहीत. तेल कमी गरम असेल, तर चकल्या जास्त तेल शोषू शकतात. त्यामुळे मध्यम तापमानावर चकल्या तळा.
३. चकल्या पूर्ण थंड झाल्यावरच डब्यात भरा
गरम किंवा कोमट चकल्या डब्यात भरल्यास आत वाफ साचू शकते. त्यामुळे चकल्या पूर्णपणे थंड झाल्यानंतरच हवाबंद डब्यात ठेवा.
४. ओलाव्यापासून दूर ठेवा
चकल्या नेहमी स्वच्छ, कोरड्या आणि हवाबंद डब्यात ठेवा. प्रत्येक वेळी डब्यातून चकल्या काढताना कोरडा चमचा किंवा हात वापरा. डबा वारंवार उघडा ठेवू नका.
५. एकदम मोठ्या प्रमाणात बनवण्याआधी थोड्या चकल्या करून पाहा
पीठाचा पोत, तळण्याचं तापमान आणि साठवणुकीची पद्धत यांनुसार चकल्यांचा कुरकुरीतपणा बदलू शकतो. त्यामुळे पहिल्यांदा थोड्या चकल्या करून पाहिल्यास पुढील प्रमाण ठरवणं सोपं जाईल.
या पद्धतीने भाजणी तयार करण्याचा अतिरिक्त टप्पा टाळून घरच्या घरी खमंग चकल्या बनवता येतील. योग्यरीत्या साठवणूक केल्यास त्यांचा कुरकुरीतपणा अधिक काळ टिकण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, किती दिवस चकल्या कुरकुरीत राहतील हे त्यातील ओलावा, तळण्याची पद्धत आणि साठवणुकीवर अवलंबून असतं.