वटपौर्णिमेच्या दिवशी उपवास करताना शरीराला आवश्यक पोषण आणि ऊर्जा मिळणे तितकेच महत्त्वाचे असते. अशावेळी पारंपरिक पदार्थांना पौष्टिकतेची जोड देणारी मखाणा-ड्रायफ्रूट्स खीर उत्तम पर्याय ठरू शकते. मखाण्यामध्ये कॅल्शियम, प्रोटीन आणि अँटी-ऑक्सिडंट्स मुबलक प्रमाणात आढळतात, तर ड्रायफ्रूट्स शरीराला आवश्यक ऊर्जा पुरवण्याचे काम करतात. चवदार, मऊ आणि क्रीमी टेक्स्चर असलेली ही खीर सणासुदीच्या मेन्यूमध्ये खास स्थान मिळवू शकते.
साहित्य
मखाणे - २ कप
फुल फॅट दूध - १ लिटर
साखर किंवा गूळ पावडर - ४ ते ५ मोठे चमचे
काजू, बदाम, पिस्त्याचे काप - पाव कप
चारोळी आणि मनुके - १ मोठा चमचा
साजूक तूप - २ मोठे चमचे
वेलची पूड - १ छोटा चमचा
केशर - ७ ते ८ काड्या (कोमट दुधात भिजवलेल्या)
कृती
कढईत थोडे तूप गरम करून त्यामध्ये काजू, बदाम आणि पिस्ते हलके सोनेरी होईपर्यंत भाजा. नंतर त्याच कढईत मखाणे मंद आचेवर कुरकुरीत होईपर्यंत भाजून घ्या.
भाजलेल्या मखाण्यांपैकी तीन-चतुर्थांश भाग मिक्सरमध्ये जाडसर वाटून घ्या. उरलेले मखाणे अख्खेच ठेवा, त्यामुळे खिरीला वेगळी चव आणि टेक्स्चर मिळते.
जाड बुडाच्या भांड्यात दूध उकळून घ्या आणि मध्यम आचेवर १० ते १५ मिनिटे शिजवत थोडे आटवून घ्या.
आटलेल्या दुधात वाटलेले मखाणे, अख्खे मखाणे आणि केशराचे दूध मिसळा. मखाणे मऊ होईपर्यंत काही मिनिटे शिजवा. त्यानंतर साखर, वेलची पूड, भाजलेले ड्रायफ्रूट्स, चारोळी आणि मनुके घालून सर्व मिश्रण एकजीव करा.
दोन मिनिटे उकळी आल्यावर गॅस बंद करा. स्वादिष्ट आणि पौष्टिक मखाणा-ड्रायफ्रूट्स खीर सर्व्ह करण्यासाठी तयार आहे. ही खीर गरम किंवा थंड, दोन्ही प्रकारे खाता येते.
मखाणा खीर खाण्याचे फायदे
शरीराला दीर्घकाळ ऊर्जा मिळण्यास मदत होते.
कॅल्शियम आणि प्रोटीनचा उत्तम स्रोत मानला जातो.
उपवासात पोट भरल्याची भावना निर्माण होते.
अँटी-ऑक्सिडंट्समुळे शरीराला पोषण मिळते.
ड्रायफ्रूट्समुळे चव आणि पौष्टिकता दोन्ही वाढतात.
टीप : साखरेऐवजी गूळ वापरल्यास ही खीर अधिक पौष्टिक बनू शकते. तसेच, मधुमेह किंवा इतर आरोग्यविषयक समस्या असल्यास आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.